مدیریت تلفیقی؛ کلید طلایی مقابله با شوری خاک و افزایش تولید گندم در زیدون

 محمدرضا رفیع، عضو هیئت علمی مرکز تحقیقات، در جمع کشاورزان منطقه زیدون با اشاره به چالش جدی شوری خاک برای کشت گندم، اظهار داشت: با توجه به شرایط خاص اقلیمی و خاکی این منطقه، افزایش عملکرد مزارع گندم نیازمند به‌کارگیری راهکارهای علمی و عملیاتی دقیق در تمام مراحل زراعی است.
وی انتخاب ارقام متحمل به شوری را نخستین گام مؤثر دانست و افزود: کشاورزان باید از ارقامی استفاده کنند که توانایی تحمل شرایط شوری را داشته باشند تا پایه تولید مستحکم شود.
رفیع در ادامه به مدیریت قبل از کاشت اشاره کرد و گفت: آماده‌سازی مناسب بستر بذر با استفاده از مواد اصلاح‌کننده مانند گچ (ژیپس) یا گوگرد، همراه با شخم و آبیاری، می‌تواند به جایگزینی سدیم و کاهش اثرات مخرب شوری کمک کند.
عضو هیئت علمی مرکز تحقیقات خوزستان افزود: همچنین افزایش مواد آلی خاک از طریق مصرف کود دامی پوسیده یا کمپوست به میزان حداقل ۱۰ تن در هکتار، برای بهبود ساختار فیزیکی و شیمیایی خاک و کاهش تنش‌های ناشی از شوری ضروری است.
وی به موضوع مدیریت تغذیه در شرایط شور پرداخت و تصریح کرد: در این شرایط باید از کودهای مناسب به‌طور هوشمندانه استفاده کرد. بذرمال کردن بذر گندم با عنصر روی و اسید هیومیک، استفاده از کودهای گوگردی یا سولفاته مانند سولفات آمونیوم به‌جای اوره یا به صورت تلفیقی با آن، و نیز مصرف کودهای پتاسیمی مانند سولفات پتاسیم مطابق با نتایج آزمایش خاک، می‌تواند تحمل گیاه به شوری را افزایش دهد.
رفیع خاطرنشان کرد: در خاک‌های شور، جذب برخی ریزمغذی‌ها مانند روی و منگنز توسط گیاه به شدت کاهش می‌یابد؛ بنابراین مصرف کودهای کلاته این عناصر از طریق خاک یا محلول‌پاشی در مراحل حساس رشد مانند پنجه‌زنی و ساقه‌دهی، برای جبران این کمبود و حفظ سلامت گیاه بسیار مؤثر است.
این پژوهشگر در پایان تأکید کرد: پیاده‌سازی این راهکارهای تلفیقی و عملیاتی با نظارت کارشناسان مراکز جهاد کشاورزی، می‌تواند تاب‌آوری مزارع گندم منطقه زیدون در برابر شوری را به‌طور محسوسی افزایش داده و ضمن پایداری تولید، بهره‌وری و درآمد کشاورزان را نیز ارتقا دهد.