معاون پژوهشی پژوهشکده خرما و میوههای گرمسیری، بیان کرد:
بیش از ۴۰۰ ژنوتیپ خرما؛ پشتوانه ژنتیکی ایران برای مقابله با تغییر اقلیم
به گفته معاون پژوهشی پژوهشکده خرما و میوههای گرمسیری، شناسایی بیش از ۴۰۰ ژنوتیپ و رقم بومی خرما در کشور، مزیت راهبردی ایران برای توسعه ارقام متحمل به افزایش دما، کمآبی و شوری خاک است.
تهران- ایانا- معاون پژوهشی پژوهشکده خرما و میوههای گرمسیری با تأکید بر اینکه ژرمپلاسم خرما یک سرمایه استراتژیک و زیرساخت علمی راهبردی برای کشور است، اظهار داشت: «حفاظت، مستندسازی و مدیریت علمی ذخایر ژنتیکی خرما راهبردی ملی برای تضمین آینده تولید پایدار در اقلیمهای گرم و خشک و مقابله با شرایط اقلیمی متغیر به شمار میآید.»
مریم بروجردنیا در گفتوگو با ایانا، با اشاره به نقش ژرمپلاسم در پایهگذاری تحقیقات ژنتیکی، اصلاحی، فیزیولوژیک و بیوتکنولوژیک، افزود: «حفظ و ارزیابی نظاممند این ذخایر، شرط اساسی پیشرفت دانش، توسعه ارقام نوین و تضمین پایداری تولید است.»
او با بیان اینکه اهمیت ژرمپلاسم خرما در تأمین تنوع ژنتیکی بهعنوان اساس تمامی برنامههای اصلاح نباتات، تحقیقات ژنتیکی، فیزیولوژی تنش و بیوتکنولوژی است، گفت: «بدون دسترسی به ذخایر ژنتیکی گسترده، امکان شناسایی ژنهای مطلوب برای افزایش عملکرد، بهبود کیفیت میوه و ارتقای تحمل به تنشهای محیطی وجود نخواهد داشت و پایه ژنتیکی تولید بهتدریج محدود و آسیبپذیر میشود.»
بروجردنیا با اشاره به اینکه شرایط تغییر اقلیم از جمله افزایش دما، کاهش منابع آب و تشدید شوری خاک، اهمیت وجود ژنوتیپهای متحمل در میان ذخایر ژنتیکی را دوچندان کرده، افزود: «بسیاری از ژنوتیپهای بومی سازگار با شرایط سخت اقلیمی دارای مکانیسمهای فیزیولوژیک ویژهای هستند که شناسایی و بهرهبرداری از این ویژگیها تنها در سایه حفظ و ارزیابی دقیق ژرمپلاسم امکانپذیر است.»
او با بیان اینکه ایران یکی از مراکز مهم تنوع خرما در جهان به شمار میآید، خاطرنشان کرد: «برآوردها نشان میدهد بیش از ۴۰۰ ژنوتیپ و رقم بومی خرما در کشور شناسایی و گزارش شده است که در استانهای خوزستان، فارس، کرمان، بوشهر، هرمزگان و سیستان و بلوچستان پراکنش دارند؛ این تنوع گسترده، مزیت راهبردی ملی برای برنامههای اصلاحی و توسعه ارقام متحمل به تنشهای محیطی محسوب میشود.»
معاون پژوهشی پژوهشکده خرما و میوههای گرمسیری ادامه داد: «وجود کلکسیونهای زنده و بانکهای ژنی در مراکز تحقیقاتی کشور، امکان ارزیابی صفات مورفولوژیک، فیزیولوژیک و مولکولی این ژنوتیپها را فراهم کرده و زمینه بهرهبرداری هدفمند از این سرمایه ژنتیکی را مهیا ساخته است.»
او تأکید کرد: «ژرمپلاسم بومی ایران پشتوانه ارتقای کیفیت میوه، افزایش بهرهوری آب و عناصر غذایی و تقویت جایگاه صادراتی کشور در بازارهای جهانی است.»
بروجردنیا افزود: «خرما یکی از مهمترین گونههای باغی مناطق خشک و نیمهخشک جهان است که علاوه بر ارزش غذایی بالا، نقش کلیدی در پایداری اکوسیستمهای بیابانی، معیشت کشاورزان و اقتصاد صادراتی کشورهای تولیدکننده دارد.»
گفتنیست، ژرمپلاسم به هر نوع ماده گیاهی که در تولید و اصلاحنژاد بهکار میرود گفته میشود و شامل بذر، گیاه کامل و بافتهای گیاهی است. ژرمپلاسم گونههای گیاهی بهواسطۀ اکتساب سازگاری در سطح ژن تا خصوصیات ظاهری، سازگاری مقبولی به انواع تنشهای محیطی نشان میدهند که استفاده از آنها در جنگلکاریها، کشاورزی، و باغداری مورد توجه قرار میگیرد.
دیدگاه تان را بنویسید