چالش‌های صادرات در دورهٔ تحریم، جنگ و تغییرات بازار

به گزارش خبرنگار ایانا سه شنبه عصر  -12 خرداد-  شرکت جهان صادرات سینا میزبان جلسه‌ای استراتژیک با حضور عاملان برتر، هیئت مدیره، مدیران و مشاوران علمی شد.

سعید فروغان‌فر مدیرعامل شرکت جهان صادرات سینا با اشاره به وضعیت فعلی بازار و چالش‌های پیش‌ رو و تأثیر تحریم‌ها و حذف ارز ترجیحی  گفت: حذف ارز ترجیحی و محدودیت‌های ارزی موجب تغییراتی در نحوه فروش و عرضه کالاها شده و همکاری متقابل با عاملان فروش کاهش یافته است. این تغییرات باعث شده تا شرکت مجبور به بازنگری در استراتژی‌های صادرات و واردات شود.

وی افزود:  شرایط جنگی و تحولات داخلی کشور، مسیرهای دریایی را تقریباً مسدود کرد و مانع تأمین کالاهای اساسی شد. با وجود این، شرکت جهان صادرات با بهره‌گیری از شبکه‌های جایگزین، توانسته حجم قابل توجهی از کالاهای مورد نیاز بازار را تأمین کند.

مدیرعامل شرکت جهان صادرات سینا با اشاره به  نقش شرکت در تامین کالای اساسی گفت: به‌طور خاص، شرکت جهان صادرات به‌عنوان یکی از پنج شرکت برتر واردکننده نهاده‌های کشور، نقش مهمی در تنظیم بازار و تأمین کالاهای اساسی ایفا می‌کند. این شرکت در مقایسه با موسسه جهاد استقلال، ذخایر کالاهای اساسی را در سطح بالاتری نگه داشته و به‌عنوان پیشرو در بازار شناخته می‌شود.

فروغان‌فر با اشاره به نیاز  هماهنگی و هم‌افزایی بیشتر، از هیئت مدیره خواست که حداقل هر دو ماه یکبار یا به‌صورت فصلی جلسات مشابه برگزار شود. هدف این جلسات، بررسی مشکلات جامعه، بهبود روش‌های فروش، خرید دامداران و مرغداران و به‌کارگیری توان و تجربه‌ی شرکت‌ها برای رفع چالش‌های موجود است.

۵۰٪ سهم در واردات نهاده‌های اساسی و نقش کلیدی در ذخیره‌سازی و توزیع در زمان بحران

قربانعلی عین علیان مشاور حقوقی شرکت جهان صادرات سینا در ادامه گفت:  این شرکت از سال ۱۴۰۲ به‌طور جدی وارد بازار نهاده‌های کشاورزی شده و در سال گذشته حدود ۹۰۰ هزار تن سویا، ذرت و جو واردات کرده است. همچنین بیش از ۵۰٪ این واردات به ذرت دامی و ۳۰٪ به سویا و جو اختصاص یافته و شرکت مسئولیت ۵۰٪ از فروش این محصولات را بر عهده دارد.  

وی با اشاره به اینکه شرکت جهان صادرات سینا، یکی از شرکت‌های فعال در حوزهٔ واردات نهاده‌های کشاورزی است افزود: تا سال ۱۴۰۱ شرکت در سطحی محدود فعالیت داشت و به‌ عنوان یک پشتیبان تجاری برای وزارت جهاد کشاورزی فعالیت می‌کرد. از سال ۱۴۰۲، کارگروه امنیت غذایی وزارتخانه به شرکت‌های تابعه موسسه جهاد استقلال و جهان صادرات سینا گفت تا به‌ صورت جدی در تامین انواع نهاده و مواد پروتئینی مشارکت کنند.  

عین علیان با اشاره به حجم واردات و سهم بازار  گفت:  در سال گذشته حدود ۹۰۰ هزار تن سویا، ذرت و جو واردات شد که ۵۰٪ این واردات به ذرت دامی، ۳۰٪ به سویا و جو (۱۵–۱۶٪ هر کدام) اختصاص یافت.  

وی افزود: شرکت جهان صادرات سینا مسئولیت ۵۰٪ از فروش این محصولات را بر عهده دارد و به‌عنوان یکی از رسالت‌های اصلی خود، تأمین به موقع و توزیع در بازار را مطرح کرده است.  

مشاور حقوقی شرکت جهان صادرات سینا به چالش‌های اخیر و محاصره دریایی و بیمه کشتی‌ها اشاره کرد و گفت: به‌دلیل محاصره دریایی و عدم بیمه‌پذیری شرکت‌های خارجی، کشتی‌های باربری قادر به حرکت به خلیج نبودند.  این وضعیت باعث شد شرکت جهان صادرات سینا در سه–چهار ماه گذشته به‌صورت فعال در بازار حضور نداشته باشد تا فرصت‌های بخش خصوصی را فراهم کند.  

وی افزود:  وزارت جهاد کشاورزی به شرکت‌ها دستور داده بود تا به‌جای ورود مستقیم، به ذخیره‌سازی و پشتیبانی از بازار بپردازند.  

عین علیان تأکید کرد که در زمان بحران، نقش شرکت در ذخیره‌سازی و توزیع کالای اساسی حیاتی بوده و همچنان در خدمت بازار و نیازهای کشاورزان و دامداران است.

وی افزود: شرکت جهان صادرات سینا در دو سال اخیر نقش کلیدی در واردات و توزیع نهاده‌های اساسی کشاورزی ایفا کرده و با همکاری وزارتخانه و دیگر شرکت‌های تابعه، در زمان بحران به‌عنوان یک ستون پشتیبان بازار عمل کرده است.

وی گفت: شرکت به‌عنوان یک نهاد شبه‌دولتی، در تلاش است تا با برگزاری جلسات سه‌ماهه، نقاط ضعف، راهکارهای اصلاحی و محدودیت‌های قانونی را شناسایی و به‌صورت مشترک حل کند.

عین علیان توضیح داد که هدف اصلی شرکت در برگزاری جلسات سه‌ماهه، جلوگیری از آسیب‌های احتمالی در حوزهٔ تأمین و فروش، و تقویت همکاری‌های میان بخش‌های دولتی و خصوصی است.  

وی هدف اصلی این جلسات را  ایجاد فضایی برای گفت‌وگو، شناسایی نقاط ضعف، و ارائه راهکارهای اصلاحی عنوان کرد.

 «چالش‌های واردات و فروش نهاده‌های اساسی در بازار ایران»  

در ادامه نشست یکی از عاملین برتر فروش با توجه به تغییرات بازار در سه‌ماهه گذشته  گفت:  قیمت‌ها به‌طور قابل توجهی کاهش یافته‌اند؛ مثلاً ذرت اکنون زیر ۴۰ تومان فروخته می‌شود.   تقاضا بالاست اما قیمت‌ها پایین، در نتیجه واردات به‌صورت رقابتی دشوار می‌شود.  

این عامل برتر با توجه به چالش‌های ورود به بازار با قیمت‌های رقابتی  گفت:  ورود با قیمت‌های بسیار رقابتی امکان‌پذیر است، اما باید به‌دقت قیمت‌گذاری کنیم تا بازار را به‌طور مثبت تحت تاثیر قرار دهیم.   اگر قیمت‌ها بالاتر از حد متوسط بازار باشد، بازار به سمت بالا حرکت می‌کند؛ اما اگر پایین‌تر باشد، ممکن است واردکنندگان دیگر را وادار به کاهش قیمت کنند.  

عامل برتر دیگر با اشاره به نگرانی دربارهٔ نوسان قیمت ارز  گفت:  نوسان شدید ارز باعث می‌شود واردکنندگان با هزینه‌های بسیار پایین وارداتی انجام دهند، که برای شرکت‌های دیگر مشکل‌ساز است.   این نوسان باعث می‌شود قیمت‌های نهایی در بازار نوسان کنند و در نهایت واردکنندگان با قدرت مالی کمتر آسیب ببینند.  

وی توضیح داد که در مواجهه با نوسان شدید بازار و قیمت‌های پایین، باید به‌صورت استراتژیک واردات و فروش را برنامه‌ریزی کنند. هدف اصلی، ایجاد بازار سالم و رقابتی است که به‌دنبال آن، واردکنندگان با قدرت مالی کمتر همواره در برابر نوسان‌های شدید محافظت شوند.

عین علیان در پاسخ به یکی از عاملین گفت: در سال 1403 قیمت کنجاله سویا به سرعت بالا رفت و کشتی‌ها چهار تا پنج بار وارد شد؛ این باعث شد بازار تنظیم شود و ما هم سود کسب کنیم و مصرف‌کنندگان و دامداران آسیب نبینند.  

وی افزود: نگرانی‌های پیشین (مثلاً نوسان ارز و قیمت بالا) اکنون ملایم‌تر شده‌اند و شرایط سیاسی کشور به سمت ثبات در حال حرکت است.   با این حال، هنوز باید مراقب بمانیم که قیمت‌های ناپایدار بازار را خراب نکنیم.  

وی از استراتژی قیمت‌گذاری و همکاری با سایر واردکنندگان  گفت و افزود: ما به‌دنبال قیمت‌های نزدیک به بازار (مثلاً زیر ۴۲ تومان برای ذرت) هستیم تا رقابت سالمی ایجاد شود.   هدف ما تأمین‌کنندهٔ پایدار و بی‌تغییر نیست؛ بلکه می‌خواهیم با قیمت‌های مناسب، بازار را به سمت ثبات هدایت کنیم.  

وی با اشاره به  نقش دولت و نظارت بر واردات  افزود:  دولت و مراکز نظارتی بر واردات نظارت می‌کنند؛ اما در شرایط نوسان شدید ارز، نظارت ممکن است به‌صورت محدود باشد.   ما به‌عنوان شرکت واردکننده، در چارچوب قوانین فعالیت می‌کنیم و تلاش می‌کنیم با رعایت مقررات، بازار را به‌صورت سالم نگه داریم.  

یکی از عاملین در ادامه نشست گفت: شرکت‌های بزرگ در بازار تضمین‌نامه‌های خود را می‌گذارند؛ این امر باعث میشود قیمت‌های خرید بالاتر از بازار شود و بازار را مختل کند.  اگر تضمین‌نامه‌ای به‌صورت قیمتی بسیار بالا وارد شود، واردکننده دیگر به ضرر می‌افتد و قیمت‌های بازار کاهش می‌یابد.  

عین علیان در پاسخ توضیح داد که در مواجهه با نوسان شدید بازار، شرکت جهان صادرات نقش خود را به‌عنوان نهاد خصولتی و اجرایی در کنار دولت می‌پذیرد.

وی همچنین بر اهمیت تنظیم قیمت‌ها، بازبینی تضمین‌نامه‌ها و مدیریت انبار تاکید کرد و گفت:  هدف نهایی، حفظ ثبات بازار، جلوگیری از ضرر واردکنندگان و حمایت از مصرف‌کنندگان و دامداران است.

«چالش‌های مالی در واردات نهادهای اساسی: چک‌ و LC، ضمانت‌نامه و نقش بانک کشاورزی»

در ادامه نشست مدیر مالی شرکت جهان صادرات سینا مشکلاتی را که در دریافت و تأمین مالی چک‌ها با آن روبرو است را مطرح کردو به عدم پشتوانهٔ مالی در چک‌ها، نیاز به ضمانت‌نامه‌های قوی‌تر و نقش محدود بانک کشاورزی در تسهیل جریان نقدی اشاره کرد. 

وی به عدم پشتوانه مالی اشاره کرد و گفت:  چک‌هایی که از مشتریان دریافت می‌شود، بدون پشتوانهٔ مالی قوی (مانند LC یا ضمانت‌نامه) به‌صورت خطرناک محسوب می‌شود و در صورت عدم پرداخت، تمام چشم‌ها به سمت شرکت می‌چرخند.  

دستا افزود: چک‌ها برای شرکت، مانند LC، هیچ تفاوتی ندارند؛ اما در مواجهه با عدم پرداخت، شرکت در معرض خطر نقدشویی قرار می‌گیرد.  

وی به نقش LC و ضمانت‌نامه  اشاره کرد و افزود: شرکت از LC به‌عنوان وسیلهٔ اصلی برای تأمین پول استفاده می‌کند، اما در صورت عدم پرداخت، LC می‌تواند به‌صورت ناکارآمدی عمل کند.  

مدیر مالی این شرکت افزود:  با بانک کشاورزی تفاهم‌نامه‌ای بسته شده که امکان تمدید LC را فراهم می‌کند؛ اما این تفاهم‌نامه هنوز قابلیت تنظیم نداشته و برای مشتریان محدود است.  

وی افزود: عاملان فعال شرکت، از طریق LC و ضمانت‌نامه، امکان دریافت تأمین مالی را فراهم می‌کنند؛ اما هزینه‌های بالای این ضمانت‌ها در طولانی مدت برای شرکت مشکل‌ساز است.   شرکت می‌تواند از عاملان برای دریافت چک و LC استفاده کند، اما در صورت عدم پرداخت، باید هزینه‌های اضافی را بر عهده بگیرد.  

مدیر مالی شرکت جهان صادرات سینا به نقش بانک کشاورزی  اشاره کرد و گفت:  بانک کشاورزی با شرکت تفاهم‌نامه‌ای بسته تا LC را تمدید کند؛ اما این امکان در حال حاضر محدود و با شرایط خاصی همراه است.

وی از  تقویت ضمانت‌نامه گفت و افزود: شرکت پیشنهاد می‌دهد که از ضمانت‌نامه‌های بانکی قوی‌تر و با پوشش مالی بالاتر استفاده کنند تا ریسک عدم پرداخت کاهش یابد.  همچنین  با بهره‌گیری از LC‌های قابل تنظیم و تمدید، شرکت می‌تواند جریان نقدی خود را بهبود بخشد.  

وی گفت: برای کاهش هزینه‌های ضمانت، شرکت قصد دارد با عاملان قراردادهای بلندمدت و با شرایط مالی مطلوب‌تر منعقد کند.

دستا گفت: شرکت واردات نهاده‌های اساسی با چالش‌های مالی مرتبط با چک‌ها، LC و ضمانت‌نامه‌ها مواجه است. در حالی که بانک کشاورزی نقش حمایتی دارد، اما محدودیت‌های آن باعث می‌شود شرکت به دنبال راهکارهای جدیدی برای تأمین مالی و کاهش ریسک باشد.

وی تأکید کرد که با استفاده از LC‌های قابل تنظیم و ضمانت‌نامه‌های قوی‌تر، می‌توانند جریان نقدی را بهبود بخشند و در بازار رقابتی باقی بمانند.