"مرغکُشون"؛ با استانداردهای بهداشتی و اقتصادی
خبرگزاری کشاورزی ایران (ایانا): اگرچه رضا عطاران بازیگر محبوب سریالهای طنز، امسال چمدانهایش را برای زدن کشتارگاه در برزیل میبندد تا اینبار در نقش یک ذبحکننده تأمینکننده گوشت بر اساس موازین اسلامی برای رستورانها ایفای نقش کند؛ اما هر چقدر به نقش ذبحکننده شاغل در کشتارگاه مرغی میاندیشیم که در واپسین روز هفته گذشته شرکت پشتیبانی امور دام، خبرنگاران خبرگزاریها را برای بازدید و آشنایی با موازین کشتار صنعتی طیور و بهویژه اهمیت ارجحیت مصرف مرغ منجمد با تکنیکهای جدید کشتار و منجمد کردن در تونلهای امروزی انجماد به شهرک صنعتی علیآباد برد؛ نمیتوانیم باور کنیم کاراکتر شوخطبعانه عطاران با این نقش دشوار سنخیتی داشته باشد. البته نقش کشتار کردن مرغ که امروز با تکنیکهای نوین کشتار، به مراتب متمدنانهتر شده است؛ بهطور قطع برای این بازیگر سینما نیز قابل تحملتر خواهد بود، اما کیست که بتواند این کشتار اجتنابناپذیر را نادیده بگیرد و قید خواص پروتئینی گوشت سفید مرغ را برای تداوم حیات بشریت نادیده انگارد! پس چه بهتر که برای این کشتار خلاقیتهایی به کار رود تا ضمن صفر کردن هرگونه آلام "مرغ کشون" در خط نخست کشتار، گوشت توزیعی با حداکثر کیفیت و حداقل ضایعات، چشمانتظار نگاه ولعانگیز مردمانی باشد که شاید جز طعملذیذ مرغ یا جوجهکباب، چیزی از رازهای پشت پرده کشتارهای امروزی نمیدانند و در سرزمینی مانند ایران، مرغ منجمد به اتهام کشتارهای سنتی و طولانی مدت پروسه کشتار تا انجماد و نحوه جداسازی ضایعات مرغها، از اقبال عمومی برخوردار نبوده و نیست. امری که با توجه به مخاطرات بیشتر مرغ گرم در قیاس با مرغ منجمد مستلزم تغییر رویکرد در تولید و مصرف است.
پیش از بازدید خبرنگاران، رضا سالمی مدیرکل تأمین دام و فرآوری محصولات دامی شرکت پشتیبانی امور دام کشور، رودرروی آنها مینشیند تا ضمن پاسخ به کنجکاوی برخی خبرنگاران جوان، از دلیل آن که چرا در ساعت 21 باید از روند کشتار و انجماد مرغها بازدید کنند؛ به انواع پرسشهای آنها پیرامون چگونگی پروسه کشتار اشاره کند.
وی در ابتدا با بیان اینکه شرکت پشتیبانی امور دام بهترین و کیفیترین شرایط را برای نگهداری طولانی مدت مرغ منجمد فراهم کرده است، گفت: این شرکت بعد از دستورالعمل اعلامی قیمت خرید و شرایط مرغ را از تولیدکنندگان مشخص میکند و مرغدارها و اتحادیهها و تشکلها مجوزهای لازم را برای کشتار میگیرند.
سالمی افزود: یکی از نکات مهم در کشتار مرغ قطع آنتیبیوتیکها 10 روز قبل از کشتار است و به همین دلیل به مراکز خرید دستور داده میشود تا از تاریخ معینی قبل از کشتار آنتیبیوتیکها را قطع کنند.
وی خاطرنشان کرد: از محل تولید و پس از صدور مجوز حمل توسط دامپزشکی مرغها به کشتارگاه وارد میشوند و در کشتارگاههایی که به تأیید سازمان دامپزشکی کشور و شرکت پشتیبانی امور دام رسیده عمل کشتار مکانیزه انجام میشود.
مدیرکل تأمین دام و فرآوری محصولات دامی شرکت پشتیبانی امور دام ادامه داد: مرغهای خریداری شده بین وزن یکهزار تا یکهزار و 800 گرم هستند و خرید مرغ سبک از مرغداران در راستای حمایت از منافع ملی انجام میشود.
سالمی تصریح کرد: هرچه وزن مرغ کمتر باشد، تولید چربی در محوطه بطنی مرغ که جز دورریز خاصیت دیگری ندارد، کمتر صورت میگیرد.
وی یادآور شد: در اکثر کشورهای دنیا مرغ اندازه استاندارد (مرغ با یکهزا رو 200 تا یکهزار و 800 گرم) تولید و عرضه میشود، در حالی که در ایران مردم بیشتر راغب به خرید مرغهای سنگین وزن هستند.
سالمی تأکید کرد: بخش اعظمی از خوراک طیور از طریق واردات و خروج ارز از کشور تأمین میشود که اگر قرار باشد در خط تولید مرغ این دلارها به چربی و دور ریز تبدیل شود ضرر زیادی را به اقتصاد کشور وارد میکند، بنابراین باید برای حفظ منافع ملی و هدر رفتن ارز کشور فرهنگ استفاده از مرغ سبک در بین مردم رایج شود.
در ادامه مراحل کشتار مرغ در یک کشتارگاه صنعتی، با شروع صدای آژیر در ساعت 10 شب کارگران را به عمل کشتار و خبرنگاران را به تماشای مراحل کشتار فرا میخواند، و مدیرکل تأمین دام و فرآوری محصولات دامی شرکت پشتیبانی امور دام در جریان بازدید شرح میدهد: در محل کشتارگاه قفسهای پلاستیکی نگهداری مرغ توسط کارگران از کانتینرها به سالن زنجیره کشتار وارد میشود.
در این محل که برای کاهش استرس مرغها با نور آبی روشن شده، مرغهای 45 روزه، توسط کارگران به سرعت از قفس پلاستیکی خارج و از پا به زنجیره کشتار آویزان میشوند.
تلاش و سعی آنها همراه با ناله و بال زدن برای نجات از مرگ فایدهای ندارد و از سرانجام زندگی حدود 45 روزه آنها چند دقیقهای بیشتر باقی نمانده است.
در مرحله بعد، زنجیره کشتار مرغها را به مخزن آبی هدایت میکند که باید بهصورت آویزان نوکی به آب بزنند و قبل از کشتار آبی بنوشند، غافل از اینکه این مخزن مخزن شوک است و با یک اختلاف ولتاژ 70 تا 100 ولتی مرغ را به حالت بیحالی یا بیهوشی میاندازد.
اینجا مرحله پایانی زندگی 45 روزه است و بعد از ورود شوک به بدن و شل شدن گردن مرغ فقط حدود 30 ثانیه مانده تا گردن شل شده مرغهای آویزان بر اثر شوک بهصورت اسلامی ذبح شود.
در یک چشم بههم زدن چند نفر چاقو به دست در حالی که نمیگذارند هیچ مرغی از دستشان جان سالم به در ببرد، مرغها را ذبح میکنند و زنجیره کشتار به مسیرش بدون توقف ادامه میدهد.
مرحله خونگیری هم حدود 1.5 دقیقه به طول میانجامد و در اینجا سه درصد از وزن لاشه مرغ کم میشود، بعد هم زنجیره کشتار که همچنان مرغها به آن آویزان و در حال حرکت است مرغها را وارد حوضچه آب گرم با دمای 58 تا 60 درجه سانتیگراد میکند تا در این مرحله هم به تناسب وزن مرغ یک تا دو دقیقه مرغ در آن قرار گیرد و آماده پرکنی شود.
دستگاههای تماماتوماتیک پس از اقدام به پرکندن مرغها مرغهای بیجان را وارد خط دوی زنجیره کشتار که شستشو آغاز میشود وارد میکند و بعد از قطع ساق پا هم حدود پنج درصد دیگر از وزن مرغ کاسته میشود.
در مراحل سپری شده 5.5 درصد پر، پنج درصد ساق پا و حدود سه درصد هم سر و قسمتهایی دیگر که باید از مرغ جدا شود از وزن مرغ میکاهد.
در خط دوی کشتار امعاء و احشاء مرغ توسط دستگاههای تمام اتوماتیک از بدن مرغ خارج میشود و در ادامه مقعد مرغ توسط دستگاهی کنده و توسط دستگاهی دیگر در محوطه بطنی مرغ شکافی ایجاد و مری و غدد لنفاوی آن از مرغ جدا میشود همچنین در ادامه زنجیره کشتار دستگاههای دیگر کار خروج ششها و کلیهها را انجام میدهند و باز هم مرغ به مرحله شستوشو وارد میشود.
اسکلت فوقانی مرغ هم توسط دستگاههای وکیوم در برخی کشتارگاههای صنعتی جدا میشود که البته به خاطر هزینه سنگین حدود 150 هزار دلاری این دستگاه و عدم صرفه اقتصادی در برخی کشتارگاهها این مرحله بهصورت دستی انجام میشود.
در اینجا زنجیره کشتار که هنوز مرغها را رها نکرده مرغهای پرکنده و سرکنده را که کمتر از یک ساعت پیش هنوز زنده بودند، را وارد خط سه کشتار میکند.
در خط سه کشتار باید دمای بدن مرغ از حدود 37 درجه به هفت درجه و در مراحل بعدی به دمای کمتر برسد، به همین دلیل در این مرحل از تشتکهای آبی به نام چلیر استفاده میشود.
در این قسمت دو چلیر موجود است یک شستشو و دیگری خنککننده که در قسمت اول مجدد مرغها شسته و در طول 20 دقیقه دمای بدن مرغ به 15 درجه کاهش مییابد.
در ادامه با ورود مرغها توسط زنجیره کشتار به چیلر دوم دمای مرغ در عمق سینه به منفی هفت درجه و در عمق ران به منفی پنج درجه میرسد.
البته در این مرحله شرکت پشتبانی امور دام برای رعایت بیشتر اصول بهداشتی سعی کرده در کشتارگاهها چیلرها حذف شود و از اتاقهایی که دمایی بین 0 تا 4 درجه است، استفاده میکند.
بعد از این مرحله هم با ورود مرغها به تونل انجماد برای افزایش ماندگاری مرغ دمای پنج درجه مرغ ظرف حدود شش ساعت به منفی 18 درجه سانتیگراد کاهش مییابد.
با خروج مرغ از تونل انجماد مرغها وارد سالن بستهبندی میشوند و در اینجا زنجیره کشتار مرغها را رها میکند و به دست کارگرانی که هر کدام پشت دستگاههای بستهبندی با نایلونهای مخصوص ایستادهاند، سپرده میشود.
مرغها بعد از قرار گیری در نایلون و بستهبندی داخل کارتن گذارده میشوند و به یخچالهای انجماد هدایت میشود تا در اسرع وقت به سفره مردم راه یابند./
گزارش: علیرضا صفاخو
L-940129-02
دیدگاه تان را بنویسید