دکتر مرادعلی زهری، برای ابد از جامعه مرغداران خداحافظی کرد
زندهیاد دکتر مرادعلی زهری، پیشکسوت صنعت مرغداری و از مشاهیر این صنعت در ایران، در سن 83 سالگی بهدلیل ایست قلبی درگذشت.
به گزارش خبرنگار خبرگزاری کشاورزی ایران (ایانا)، شادروان دکتر مرادعلی زهری در سال 1311 خورشیدی در تنکابن (شهسوار سابق) متولد شد و پس از پایان تحصیلات ابتدایی و متوسطه در سال 1331 وارد دانشکده دامپزشکی تهران شد و تحصیلات خود را در این دانشکده ادامه داد. از آنجا که سوابق وی دارای نکات قابل ذکر متعددی است، این خبرگزاری ضمن تسلیت به بازماندگان وی و جامعه مرغداران، بهصورت تفکیکشده، بخشهایی ازجمله والدین و انساب، خاطرات کودکی، اوضاع اجتماعی و شرایط زندگی، تحصیلات رسمی و حرفهای، مشاغل و سمتهای مورد تصدی، جوایز و نشانها و... نامبرده را منتشر کرده است.
والدین و انساب:
پدر زندهیاد مرادعلی زهری، شادروان عبدا... زهری از خاندان خلعت بری تنکابن بود. ایشان تا قبل از سال 1310 از مالکان آن خطه بهشمار میرفت و به کار کشاورزی اشتغال داشت. او در جریان مشروطیت از مشروطهخواهان تنکابن بهشمار میرفت و در فتح تهران و پیروزی مشروطهطلبان شرکت داشت و بدین مناسبت لقب "ضیعمالممالک" به او داده شد. در سال 1311 املاک او توسط رضاشاه غصب و خود او زندانی و به مدت 10 سال به همراه خانواده به شیراز تبعید شد و در سال 1320 پس از برکناری و تبعید رضاشاه به تهران آمد و تا به هنگام وداع با زندگی در آنجا سکونت یافت. مرحوم مادر زندهیاد دکتر زهری نیز از خانواده مسعودالملک بود که پس از ازدواج به همراه همسر به شیراز تبعید شد و پس از بازگشت به تهران پس از چند سال بهعلت سختیهای زندگی گذشته بیمار و زندگی را وداع گفت در حالی که چهار پسر و یک دختر از خود به یادگار گذاشت.
خاطرات کودکی:
دوران کودکی و نوجوانی مرادعلی زهری در تبعید و سختی گذشت. پس از اقامت در تهران در جنگ جهانی دوم و اشغال ایران توسط متفقین و اوضاع نابهنجار و بیسروسامان آن زمان نیز خاطره خوشی برای ایشان به یادگار نگذاشت. دوران دبستان را قسمتی در شیراز و باقی را در مدرسه صفویه تهران گذراند. دوران کودکی او بهعلت فرهنگ حاکم در خانواده و تشویق جدی پدر به مطالعه و خواندن کتب تاریخی، ادبی، اجتماعی و سیاسی سپری شد. او کتابخانه کوچکی از این کتابها برای خودش فراهم ساخت که هنوز پس از چندین دهه باز هم مورد استفاده دکتر زهری قرار میگیرد. دکتر زهری در سالهای آخر دبیرستان نیز چندین مقاله در روزنامهها و مجلات آن روزگار به چاپ رسانده است. این شرایط سبب شد که ذهن و علاقه او را به جمعآوری مطالب و تحقیق آماده سازد.
اوضاع اجتماعی و شرایط زندگی:
پدر و مادر زندهیاد مرادعلی زهری علاقه شدیدی به تحصیل فرزندان داشتند از این رو در مورد هرگونه مجاهدت و تلاش برای آنها کوتاهی نمیکردند. زهری دارای سه برادر و یک خواهر است که برادر بزرگش زندهیاد محمد زهری دانشکده ادبیات تهران را تا سطح دکتری طی کرد و در سال 1374 بهعلت ایست قلبی دار فانی را وداع گفت.
تحصیلات رسمی و حرفهای:
مرادعلی زهری تحصیلات ابتدایی را در مدرسه صوفی و متوسطه را در مدرسه علمیه به اتمام رسانید و در سال 1331 وارد دانشکده دامپزشکی تهران شد و در سال 1336 موفق به اخذ درجه دکتری شد، سپس در دانشکده پزشکی، دوره پارازیتولوژی را گذراند. وی بهعنوان عضو ایرانی به مدت 9 ماه در FAO در ترکیه (در سال 1338) برای کسب علم در صنعت پرورش طیور شرکت کرد و گواهینامه بینالمللی تخصصی پرورش طیور را اخذ کرد. سپس به هلند رفت و در "انستیتو بیکبوخن" و در دانشکده دامپزشکی اوترخت به مدت یک سال به مطالعه پرداخت و گواهینامه تخصصی اصلاح نژاد طیور را در سال 1342 گرفت. پس از آن دو سال در دپارتمان مرغداری دانشگاه لندن در رشته فیزیولوژی و تغذیه طیور به مطالعه پرداخت و گواهی تخصصی را در سال 1350 دریافت کرد. نتیجه این کار تحقیقی در این مدت بهصورت نشریهای توسط دانشکده کشاورزی دانشگاه لندن چاپ و منتشر شد. زهری در مؤسسههای تحقیقاتی مربوط به صنعت مرغداری در هلند (سه بار)، انگلیس (سه بار)، آلمان (سه بار)، سوئد (یکبار)، اسپانیا (یکبار)، کانادا (سه بار) و در ترکیه (دو بار) شرکت داشته است.
خاطرات و وقایع تحصیل:
زمان تحصیل (چه در دوره دبیرستان و دوره دانشگاهی) مرادعلی زهری با سخت کوشی و نظم شدید که ناشی از تأثیر معلمان دلسوز و استادان وظیفهشناس در آن زمان بود سپری شد.
همسر و فرزندان:
مرادعلی زهری متأهل و دارای همسر و یک فرزند پسر و دو فرزند دختر است. فرزند پسر ،پس از اتمام تحصیلات خود در دانشگاه ساری برای ادامه تحصیل به سوئد و دانشگاه آلپ رفت و موفق به اخذ درجه کارشناسی بیولوژی و کارشناسی میکروبیولوژی و دکتری بیوتکنولوژی شد که اکنون در همان دانشگاه (آلپ) به تحقیق و پژوهش مشغول است. دو فرزند دختر، که تحقیقات خود را در رشته کامپیوتر و مدیریت در کانادا به اتمام رساندهاند و در آنجا مشغول بهکار هستند.
وقایع میانسالی:
مرادعلی زهری شاهد سقوط حکومت ملی شادروان دکتر محمد مصدق در کودتای 28 مرداد بود. ایشان پس از اتمام تحصیل خود نخستین بار دروس مستقل "پرورش و اصول بهداشت طیور" و پارهای دیگر از دروس را در زمینه تولیدات طیور در دانشگاههای ایران پایهریزی کرد. وی دو بار هم در کشور کانادا در چهار کنگره بینالمللی شرکت کرد در آلمان (مونیخ)، دانشگاه لندن و اسپانیا هم، مقالههایی ارائه داده بود. او بیش از 40 سمینار داخلی شرکت کرده، و 30 تا کار تحقیقاتی انجام داده است.
مشاغل و سمتهای مورد تصدی:
مرادعلی زهری در جامعه جهانی دامپزشکان طیور به مدت شش سال عضویت داشته و نیز رئیس هیئت اجرایی شعبه ایران نیز بوده است. چهار سال نیز دبیرکل جامعه دامپزشکان ایران بود. از دیگر مشاغل و سمتهای دکتر زهری میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- سرپرست مؤسسه تحقیقاتی و دامپروری دانشکده دامپزشکی دانشگاه تهران به مدت 10 سال
- مدیر گروه اصلاح نژاد و تغذیه دام دانشکده دامپزشکی دانشگاه تهران دو دوره به مدت هشت سال
- عضو هیئت ممیزی دانشکده دامپزشکی به مدت چهار سال
- عضو شورای دانشکده و شورای دانشگاه تهران به مدت شش سال
- رئیس دانشکده دامپزشکی دانشگاه تهران به مدت دو سال (بلافاصله بعد از انقلاب اسلامی)
- رئیس کمیته تولیدات دامی و طیور مؤسسه استاندارد ایران به مدت 10 سال و تهیه بیش از 20 استاندارد ملی در مورد تولیدات طیور
- رئیس سازمان دامپزشکان ایران به مدت چهار سال
- رئیس و عضو هیئت اجرایی جامعه دامپزشکان طیور دور دنیا و ایران
- مشاوره فنی و علمی در سازمانهای کشاورزی بنیاد شهید و بنیاد مستضعفان و جانبازان به مدت شش سال
- مشاور علمی تعاونی مرغداران مرکز به مدت 16 سال تا روز فوت
- مشاور بخش کشاورزی بنیاد شهید در امور طیور به مدت 14 سال
- مشاور علمی کارخانه تهیه مکملهای غذایی دام به رشد و تعاونی مرغداران مرکز
- در امر روزنامهنگاری صاحب امتیاز و مدیر مسئول مجله صنعت مرغداری
- ایجاد طرحهای لاین و گلههای اجداد و مطالعه نژادهای بومی ایران
- عضو فرهنگستان علوم در بخش کشاورزی در دو دوره پنجساله است و در همین مدت در سه طرح ارزیابی کیفیت آموزشی در دانشکدههای کشاورزی و علوم دامی دولتی (نتایج آن بهصورت کتاب منتشر شده) - آینده غذا در ایران (بهصورت کتاب منتشر شده) و طرح واژههای دامپروری و مرغداری همکاری داشته است.
فعالیتهای آموزشی:
سوابق تدریس مرادعلی زهری به قرار زیر است:
- تدریس در دانشکده دامپزشکی دانشگاه تهران با عنوان استادیار، دانشیار و استاد به مدت 26 سال در گروه اصلاح نژاد و تغذیه دام
- تدریس بهعنوان استاد مدعو در دانشگاههای شیراز، ارومیه، کرمانشاه و ابوریحان بیرونی
- تدریس پس از بازنشستگی در دانشگاه آزاد اسلامی کرج، دانشگاه آزاد اسلامی ورامین، دانشگاه آزاد اسلامی رشت، دانشگاه آزاد اسلامی ساوه به مدت 15 سال
مراکزی که فرد از بانیان آن بهشمار میآید:
- نخستین بانی درس اصول پرورش و بهداشت و تولیدات طیور در دانشگاههای ایران
- بانی و مؤسس تحقیقات دامپروری و مرغداری دانشگاه تهران در امینآباد تهران
- بانی آزمایشگاه یقین کیفیت تخممرغ در دانشگاه تهران، دانشکده دامپزشکی
- بانی طرح ایجاد کلیه لاین واحد طیور در ایران در وزارت جهاد و وزارت کشاورزی
- بانی تشکیل جامعه جهانی دامپزشکان طیور که در حدود هشت سال عضو هیئت اجرایی جهانی و رئیس شبعه ایران بود.
آرا و گرایشهای خاص:
مرادعلی زهری نظراتی در زمینه پرورش طیور صنعتی داشت که اهم آنها به این شرح است:
پایین بودن مصرف سرانه پروتئین حیوانی در تغذیه انسانها و مشکلات تولید گوشت قرمز بهدلیل تخریب وسیع مراتع کشور، افزایش غیرمعقول جمعیت عواملی هستند که برای تأمین نیازهای پروتئینی به تولیدات طیور دارند از قبیل ارزش غذایی قابل توجه گوشت مرغ و تخممرغ، ارزان بودن تولیدات نسبت به سایر مواد پروتئن حیوانی ،سرعت و سهولت تولیدات ارزشهای اقتصادی موجباتی هستند که نهتنها در حیوان بلکه در سطح جهان جانشین سایر تولیدات پروتئنی شده است.
جوایز و نشانها:
- لوح تقدیر و جایزه از وزیر علوم و آموزش، دکتر عبدالحسین سمیعی در سال 1353 به مناسبت ارائه بهترین تحقیق سال در بخش کشاورزی
- لوح تقدیر و جایزه از وزیر جهاد سازندگی غلامرضا فرورش، به مناسبت ارائه مقاله در سمینار صنعت مرغداری کشور
- لوح تقدیر از جمعه دامپزشکان ایران برای چهل سال تلاش در توسعه صنعت مرغداری ایران
- لوح تقدیر از جامعه جهانی علوم مرغداری برای یک عمر تلاش و ارتقاء صنعت مرغداری در ایران در سال 2001
- لوح تقدیر از نظام دامپزشکی ایران برای مجاهدت در ارتقاء علمی صنعت مرغداری کشور
- لوح تقدیر از جامعه جهانی علوم مرغداری -شعبه ایران- سه لوح تقدیر از روساء دانشگاه آزاد اسلامی واحد ساوه، دانشگاه آزاداسلامی واحد رشت و لوح تقدیر از معاونت امور دام وزارت جهاد سازندگی
چگونگی عرضه آثار:
- تعداد مقالات علمی تألیفی در مجلات دانشگاهی و علمی و فنی کشور: بیش از 320 مقاله
- تعداد مقالات علمی تألیفی در مجلات دانشگاهی و علمی خارج از کشور: بیش از پنج مقاله
- تعداد مقالات ارائهشده در سمینارها و کنگرههای داخلی: 45 مقاله
- تعداد مقالات ارائهشده در کنگرههای خارجی: چهار مقاله
- تعداد طرحهای تحقیقاتی انجامیافته در طول خدمت دکتر زهری در دانشگاه تهران: 24 طرح تحقیقاتی
- تعداد پایاننامه کارشناسی ارشد و دکتری تحت راهنمایی و مشاوره در دانشگاههای تهران و دانشگاه آزاد اسلامی: بیش از 30 مورد
پیکر این استاد فردا یکشنبه 28 دیماه ساعت 9 صبح از روبهروی بیمارستان آریا تهران واقع در بلوار کشاورز روبهروی ساختمان قدیم جهاد کشاورزی به سمت بهشت سکینه تشییع خواهد شد./
L-931027-02
دیدگاه تان را بنویسید