نمای نزدیک از جامعه ایران؛ طلاق رو به رشد
ازدواج و طلاق
شهروند : همانطور که گفته شد؛ اندازه خانوار به شدت کاهش یافته است که نشانهای از زندگی با تعداد کمتر فرزند و تأخیر در ازدواج و بالاخره زندگی مجردی پس ازطلاق یا فوت همسر است. سرشماری سال ١٣٩٥ از این نظر اطلاعات قابل توجهی دراختیار میگذارد.
نتایج نشان میدهد مردانی که به دلیل فوت همسرانشان به تنهایی زندگی میکنند، درطول یکدهه گذشته تغییر چندانی نکردهاند، ولی این نسبت برای زنان حدود یکدرصد بیشتر شده است. در هرحال، زنان حدود ٧برابر مردان پس از فوت همسرشان زندگی مجردی را ترجیح میدهند. یک علت این امر افزایش مرگومیر مردان و علت دیگر وفاداری بیشتر زنان به همسرانشان است. البته نقش فرزندان و مسائل فرهنگی و نیز نبود تقاضا برای ازدواج با زنان دارای سن بالاتر نیز اهمیت دارد. درمقابل زندگی مجردی پس از طلاق درمیان هر دو جنس زن و مرد با سرعت بیشتری درحال افزایش است و در ١٠سال اخیر ٥/٢برابر شده است. هرچند درصد زنانی که پس از طلاق، زندگی مجردی را پیشه میسازند، حدود دوبرابر این درصد نزد مردان است. این وضع متأثر از افزایش شدید طلاق در دهه گذشته نیز هست.
اتباع خارجی
اصلیترین افراد خارجی که در ایران هستند، اتباع افغانستان هستند. تعداد آنان در ایران در دهه گذشته افزایش یافته است. در سرشماری سال ١٣٨٥، تعداد آنان ٢/١میلیون نفر بود و درسال ١٣٩٥ به ٦/١میلیون نفر رسیده که حدود دودرصد جمعیت ایران را تشکیل میدهند. هنگامی که نیروهای ائتلاف به رهبری ایالات متحده به افغانستان حمله کردند، بسیاری این خیال خوش را داشتند که افغانستان به سرعت تبدیل به کشوری آباد و آزاد خواهد شد و تمامی افغانستانیها برای زندگی به کشور خود باز خواهند گشت، ولی آمار مذکور نشان میدهد که با وجود افزایش سختگیریها، تقاضا برای اشتغال در ایران نزد افغانستانیها بیشتر از گذشته شده است.
نابرابریهای جمعیتی
هرچند انتظار نمیرود که رشد جمعیت درهمه مناطق کشور یکسان باشد، ولی تفاوتهای زیاد نیز، ناشی ازنوعی مشکلات ساختاری دراین مناطق است. رشد جمعیت در ٥سال گذشته نشان میدهد که برخی استانها دارای رشد بالا و برخی حتی با رشد منفی مواجه هستند. برخی از این دوگروه استانها به شرح زیر هستند.
این حد از تفاوت در رشد جمعیت درمناطق کشور قابل تأمل است. اینکه همدان با آبوهوای به نسبت مناسب دارای رشد منفی جمعیت شود و خراسانجنوبی تا ٣درصد درسال رشد جمعیت داشته باشد، مستلزم بررسی کارشناسی است. در هرحال، افزایش جمعیت در البرز، قم، تهران و سمنان که منطقه محدودی ازکشور است، ناشی از برخی نابرابریهای اقتصادی است که درنهایت به ضرر کشور تمام خواهد شد و مخالف سیاستهای جمعیتی ابلاغ شده است.
سواد
اگرچه نتایج کامل سرشماری در زمینه سواد و تحصیلات هنوز منتشر نشده، ولی میزان باسوادی کل درسرشماری اخیر اندکی بهبود یافته است؛ درحالی که این رقم در سالهای ١٣٨٥ تا ١٣٩٠ تغییر چندانی نداشت.
نکته کلیدی این است که این افزایشها بیش از آنکه متأثر از توسعه آموزش و سوادآموزی باشد، به دلیل فوت افراد سالمند است که سهم آنان در افراد بیسواد خیلی زیاد بوده است. بهعلاوه پوشش به نسبت کامل باسوادی در کودکان است، ولی درمجموع به نظر میرسد که پدیده رسانههای دیجیتال و زندگی با آن، چنان فراگیر شده که دیر یا زود همه مردم براساس نیاز و ضرورت باسواد خواهند شد تا از استفاده از این امکان محروم نشوند. امیدواریم که نتایج تفصیلی سرشماری نیز به زودی منتشر شود و جزییات بیشتری از وضعیت جامعه خود همراه با تحولات آن را دراختیار علاقهمندان قرار دهد.
دیدگاه تان را بنویسید