نگران ترامپ نباشید!
حمیدرضا برادران شرکاء اقتصاددان
شهروند / آیا باید بابت آمدن ترامپ نگران باشیم؟! این پرسشی است که از زمان انتخابات آمریکا تا امروز ذهن بسیاری از ایرانیها و رسانههای ایرانی را به خود مشغول کرده اما دراین میان چند نکته حایز اهمیت است. نخست آنکه به جرأت میتوان گفت، ٨٠درصد مشکلات اقتصادی ما داخلی است و تنها ٢٠درصد آن به روابط بینالمللیمان برمیگردد. نکته دوم این است که ایران در کل هیچگونه رابطه تجاری با آمریکا ندارد که آمدن ترامپ آن را تحتالشعاع قرار دهد و نکته سوم اینکه ترامپ را نمیتوان با مواضع انتخاباتیاش ارزیابی کرد، زیرا فعالان سیاسی به خوبی میدانند آنچه بهعنوان شعار و وعده در انتخابات مطرح میشود، درعمل با اما و اگرهای بسیاری مواجه است و ممکن است اصلا زمینه تحقق آن فراهم نشود. با درنظر گرفتن این نکات خیلی راحتتر میتوان وارد جزییات شد و بررسی کرد که انتخابات آمریکا میتواند چه تأثیراتی بر معادلات اقتصادی ما داشته باشد. درهمین راستا باید عرض کنم تندرویهای احتمالی ترامپ تأثیری بر آینده ایران دستکم به لحاظ اقتصادی نمیگذارد، چراکه ما و آمریکا از اساس با یکدیگر رابطه تجاری نداریم. تنها تأثیری که ترامپ میتواند بر اقتصاد ایران بگذارد، محدود به نقض احتمالی برجام است که این موضوع نیز بعید به نظر میرسد. برجام قراردادی بین ٦ کشور مختلف است و آمریکا نمیتواند به تنهایی و بدون اجماع جهانی این قرارداد را لغو کند. بنابراین اگر ما با اروپا و چین و روسیه ارتباطی معقولانه داشته باشیم، با مشکل اقتصادی جدی مواجه نمیشویم و به راحتی میتوانیم سرمایهگذاران خارجی را به درون کشور جذب کنیم. در دنیای تجارت وقتی صحبت از معاملات تجاری میشود، همه مسائل دیگر به حاشیه میروند و پیش پاافتاده به نظر میرسند. افراد و کشورها درفضای بینالمللی منافع ملی خودشان را دنبال میکنند، بنابراین نباید به آنچه ترامپ درجریان تبلیغات انتخابات ریاستجمهوری میگفت، خیلی بها داد، چراکه آن شعارها با آنچه که قرار است در دنیای واقعی رخ دهد، تفاوت فراوانی خواهند داشت. ازسویی برای پیشبینی این موضوع که کدام یک از وعدههای انتخاباتی ترامپ عملی میشود، فاکتورهای بسیاری نیاز است، فاکتورهایی که بسیاری از آنها را هماکنون دراختیار نداریم. بنابراین زمان تا حد زیادی صحنه آینده فضای بینالمللی را روشن خواهد کرد. کسانی که اخبار را دنبال میکنند، درهمین چند روزه متوجه تغییرات ترامپ شدهاند و میدانند بسیاری از مواضع او تغییر کرده است. وقتی بحث کشورداری و حکومت داری مطرح میشود، نهادهای مختلفی در تصمیمگیریها دخیل هستند و اینگونه نیست که یک نفر به تنهایی هر آنچه را که میخواهد، محقق کند. بنابراین تنها آن دسته از شعارهای انتخاباتی ترامپ عملی میشوند که همسو با منافع ملی آمریکا حداقل از نظر نهادهای واجد قدرت در ساختار تصمیمگیری این کشور باشد.
ایران درمواضعی که در دنیای بینالملل اتخاذ میکند، باید به تفاوت فضای داخل کشور و بیرون از آن توجه کند. همه توجه دولت و حکومت ایران باید بر حل مشکلات داخلی کشور معطوف شود، ازجمله تأمین مالی پروژههای نیمهتمام یا تشویق بخش خصوصی به سرمایهگذاری در بخشهای مولد و خلق ارزشافزوده. ٨٠درصد از مسائل مربوط به اقتصاد کشور ما با ظرفیتهای داخلی قابل حل است و تنها ٢٠درصد مشکلات در گرو مسائل خارجی است. بنابراین اگر ارتباطی معقولانه با اتحادیه اروپا و کشورهای آسیایی برقرار کنیم، ٢٠درصد باقیمانده نیز حل میشود. یکی از برنامههای فوری ایران باید فراهم کردن شرایط داخلی کشور برای پیوستن به اقتصاد جهانی باشد و این گامی اساسی در راستای جهانیشدن ایران است. اگر در اقتصاد جهانی قرار بگیریم، درصحنه بینالمللی به خوبی از منافعمان دفاع میکنیم و به جای نگرانی از کنش و واکنشهای ترامپ و دیگران به مسائل کشور خودمان میپردازیم.
دیدگاه تان را بنویسید