اشک های بی خاصیت!/ گزارشی از گاردین
پزشک اهل حلب: اشک ریختن برای کودکان مجروح سوری دردی را دوا نمی کند
دکتر ظاهر سحلول در حلب کار کرده و شاهد پیامدهای دهشتناک حملات هوایی بوده است. او می گوید اتفاقاتی مانند آنچه عمران دغنیش را خونین و بهت زده روبروی دوربین ها نشاند، در این شهر تحت محاصره بسیار عادی و روزمره شده است. یادداشت دکتر سحلول را در روزنامه گاردین بخوانید.
تصاویر عمران دغنیش 5 ساله، دنیا را در شوک فرو برد. اما دکترها در حلب می گویند هر هفته شاهد ده ها کودک بی پناه هستند که مثل عمران مجروح شده اند و گاه جراحات شان بسیار وخیم تر از آن است که بتوان کمکی به آنها رساند.
شاید تراژدی عمران دغنیش بتواند گوشه ای از تراژدی چند ساله در سوریه را به اذهان مردم جهان نشان دهد. هر بار که در حلب مشغول به کار می شوم، فقط به مداوای کودکان می پردازم. اغلب آنها چنان مجروح و وحشت زده اند که فکر می کنم جان به در برده ها، بسیار بد شانس تر از کشته شده ها بوده اند.
من نقاشی یکی از بیمارانم را نگه داشته ام؛ کودکی کلاس دومی که نقاشی هلیکوپترها را حین بمباران شهر کشیده بود؛ و خون و ویرانی به جای مانده از بمباران را. اما آنچه واقعا من را شوکه می کند، این است که در این نقاشی بچه های جان باخته خنده به لب دارند، در حالی که زنده ها گریه می کنند.
من همچنین عکسی از اولین بیمارم در حلب را نگه داشته ام، یک دانش آموز به اسم حمزه که هدف تک تیرانداز دولت سوریه قرار گرفته بود. او را در حالی که یک گلوله در مغزش فرو رفته بود، به بخش مراقبت های ویژه بیمارستان آورده بودند. باید به خانواده اش می گفتم دچار مرگ مغزی شده، و بعد دستگاه تنفس مصنوعی را خاموش می کردم؛ کاری که البته در سوریه بسیار دشوار است زیرا اگر قلبی هنوز در حال تپیدن باشد، خیلی از مردم نمی توانند بپذیرند امیدی به زنده ماندن عزیزشان نیست.
و بعد، عبدالله؛ پسرک 12 ساله ای که بر اثر اصابت ترکش های یک بمب بشکه ای مجروح شده بود. او که از درد فریاد می کشید اما هنوز ادب و متانت داشت، از من می خواست از فرو کردن شلنگ به سینه اش بدون داروی بی حسی، دست بکشم.
پسرک ملتمسانه می گفت: "دستت را می بوسم عمو جان، لطفا ادامه نده." اما ما هیچ مسکّنی نداشتیم و اگر خون جمع شده در ریه هایش را بیرون نمی کشیدیم، پسرک حتما جان می باخت؛ بنابراین من ادامه دادم.
همچنین گاهی به دو خواهر جوان فکر می کنم که به اتاق اورژانس بیمارستان آورده شده بودند؛ در حالی که یکدیگر را در آغوش گرفته بودند. آنها مدتی بود که مرده بودند.
عمران زنده ماند، بدون آن که عضوی از بدنش را از دست داده باشد. اما او تا آخر عمر این وحشت و شوک را با خود خواهد داشت. بمب ها هر روز فرو می ریزند. کسی چه می داند در روزها و هفته های پیش رو چه می شود. شاید عمران باز هم هدف قرار گیرد.
عکس عمران را که می بینیم، می گوییم عجب تصویر قدرتمندی... اما آیا این تصویر را می توان به یک اقدام معنادار برای محافظت از این کودکان ترجمه کرد؟ آنها عروسک نیستند که اندکی گریه کنیم و بعد، رد شویم. این بدترین اتفاق است. همه دارند به این عکسها نگاه می کنند، اما هیچ کس کاری نمی کند؟
آخرین باری که وارد حومه حلب شدم، هوا از بوی متعفن اجساد، شلیک اسلحه و انفجارهای دور دست سنگین شده بود. راننده هشدار داد که آخرین دعاهایمان را بخوانیم چون معلوم نیست که بتوانیم از مهلکه بگریزیم.
وقتی به دانشکده پزشکی رفتم، تنها نگرانی واقعی ام شکایات حقوقی بود. آن روزها حتی نمی توانستم تصور کنم که چنین ریسک هایی را در زندگی بپذیریم. حالا بعد از هر ماموریت پزشکی ام در سوریه، مردم از من سوال می کنند چطور می توانم خانواده عزیزم، و خانه راحتم در شیکاگو را ترک کنم، با این که می دانم احتمال دارد هرگز به خانه باز نگردم.
خودم هم گاهی این پرسش را می پرسم، وقتی دارم در حیاط خانه ام قهوه می نوشم و پرنده ها و پروانه ها را تماشا می کنم.
اما بعد، پیامی از سوریه می رسد، درخواست کمک برای مداوای مجروحی که عکسش را به گوشی آی فون من فرستاده اند؛ یا این که مرگ یکی دیگر از همکاران را اطلاع داده اند؛ و یا تصاویری از یک حمله ویرانگر دیگر را ارسال کرده اند؛ و تمام آن لذت و شعف زندگی روزمره ام ناگهان ناپدید می شود.
به سوریه می روم تا برگردم و این تراژدی را برای دنیا شهادت دهم؛ تا همبستگی خود را با معدود دکترها و پرستارهای شجاع بازمانده در مناطق شرقی حلب نشان دهم؛ و همچنین به این خاطر که می دانم این نواحی به کمک ما نیاز دارند.
بعد از سال ها بمباران نیروهای رژیم و جنگنده های روسی، صدها تن از دکترها و پرستارهای سوری کشته شده یا از کشور گریخته اند. فقط 35 دکتر در حلب مانده اند تا به بیش از 300 هزار شهروند خدمت کنند. با این که تعداد زیادی از شهروندان حلب به شدت بیمار و مجروح اند، اما حتی یک دکتر با تخصص مراقبت های ویژه پزشکی (تخصص خود من) در حلب وجود ندارد.
در حین ده ها ماموریت پزشکی ام در سوریه، مجبور بوده ام به قاچاقچیان اعتماد کنم، زیر فنس های مرزی بخزم، از روی دیوارها بپرم، ساعت ها در خاموشی شب راه بروم، و در زیرزمین ها به انتظار بنشینم تا جت های جنگنده عبور کنند و بگذرند.
اما خاطراتی که از آنها گریزی ندارم، مربوط به این خطرهای شخصی نیستند. خاطراتی هستند مربوط به بیمارستان هایی که در آنها کار کرده ام، مربوط به آنهایی که نتوانستم نجات دهم.
اگر کودکی را با جراحت مغزی ناشی از بمب های بشکه ای نزد شما بیاورند، ولی حتی یک سی تی اسکن هم نداشته باشید که ببینید او خونریزی مغزی دارد یا نه، چه می کنید؟ اگر بیمارستان محل کارتان بمباران شود، تنها محلی که به مجروحان و بیماران ناامید و مستاصل پناه می دهد، چه می کنید؟ می مانید یا می روید؟
اینها فجایعی هستند که دکترها در سوریه دست و پنجه نرم می کنند؛ دکترهایی که در ضمن مداوای مجروحان، باید جان خودشان را هم نجات دهند.
گاه به دکترهایی مثل حسن علارج فکر می کنم، یک متخصص قلب از حماه. آخرین عمل جراحی او، در جایی انجام شد که نامش را "بیمارستان مرکزی غار" گذاشته بودیم؛ حفره ای در دل کوه که برای در امان ماندن از حملات هوایی کنده شده بود. او اما در یک حمله هوایی کشته شد؛ زمانی که اتومبیلش در مسیر کار، هدف قرار گرفت.
همه ما می توانیم با دفاع و حمایت از دکترها و بیمارهای آنها، منبع کمک باشیم؛ حتی اگر کل دنیا درد و رنج سوریه را نادیده بگیرد. هر جان و زندگی، ارزشمند است. عمران تمام مصیبت و رنج کودکان گرفتار مانده در جنگ را به ما یادآوری کرد. بیاید دوباره آنها را فراموش نکنیم.
ترجمه: فرهاد فرجاد
دیدگاه تان را بنویسید