نوستالژی زرد بلال
وحید زندیفخر
از خروجی مترو که بیرون میآمدم، کمکم رایحه خوشی به مشامم میخورد که هم گرسنگی را تلقین میکرد و هم یادآور حس نوستالژیک دوران کودکی بود؛ دورانی که از خوشحالی تعطیلات تابستانی، در پوست خود نمیگنجیدم. هرچه پلهبرقی اوج میگرفت، این شمیم روحنواز، واضحتر و خاطرهانگیزتر میشد. این عطر بلالی بود که در میان سرخی زغالها، کباب شدنش را به تماشا مینشست.
با گرم شدن هوا و استراحت بیشتر مردم در غروب پارکها، یکی از مشاغل فصلی دوباره ظهور میکند و همان خاطراتی را در ذهنها برمیانگیزد که یادآور پایان امتحانات و آغاز تعطیلات است. انگار آدم را در زمان به قدری عقب میبرد که حس میکنی پدر و مادر با همان جوانی و طراوت در صندلی پارک نشستهاند و بازی کودکانهات را با جان و دل تماشا میکنند. تو کودکی و بلال در دست، از پلههای سرسره با هیجانی وصفناپذیر بالا میروی و درست در نقطه عطف سرسره، به آنها دست تکان میدهی تا موقع پایین آمدن نگاهت کنند. از یک طرف، صدای جیغ و شادی بچههای همسن و سال خودت به گوش میرسد و از طرف دیگر، فریاد بلالفروشی که تابستانهای هر سال، یک گوشه از پارک را قرق میکند: "بدو بلاله، شیربلال!" همان کسی که همیشه یک بادبزن قرمز در دستانش میچرخید و هماکنون نیز تصور او بدون بادبزن، مانند تجسم خانهای است که پدر یا مادر، درونش نباشد.
حتی اگر هنگام دویدن، ناگهان زمین بخوری، تمام حواست هست تا خدایی ناکرده اتفاقی برای بلالی که پدرت برایت خریده، نیفتد. هرچند که با این ترفندها زانو و آرنجت آسیب ببیند!
دیروز تمام این اتفاقات با استشمام رایحه "بلال" از ذهنم گذشت و ناخودآگاه به سمت منبع آن جذب شدم. مرد میانسالی روی صندلی کوچکی نشسته بود و عرقریزان، منقل روبهرویش را باد میزد. زغالش گرچه اندک بود، اما حرارت سرسامآوری داشت. به طوری که انگار تا شعاع یک متری را منطقه ممنوعه اعلام کرده بود. ترکیب رنگ زرد بلال و سرخ آتش، تلقین همان تبادل سرخی و زردی ایرانیانی است که از دیرباز هنگام پریدن از روی آتش چهارشنبهسوری، زیر لب زمزمه میکنند. ایکاش تغییر فصول بهگونهای بود که آن شب هم به جای سیبزمینی، بلال را روی آتش میپختیم؛ هرچند از حق نگذریم، درون سیبزمینی هم مانند بلال، زرد است!
مرد بلالفروش میگفت: روزی 20 تا 30 عدد بلال میفروشم. البته عصرها از ساعت پنج به بعد کارم را شروع میکنم و صبحها جای دیگری فعالیت دارم. این بلالها مخصوص شمال است و طعم و عطر خاصی دارد. خداروشکر؛ کاسبیام بد نیست. یکهزار تومان میخرم و دوهزار تومان میفروشم.
انگار هنگام صحبت، نگران بود و هر از گاهی اطرافش را برانداز میکرد. وقتی علت را پرسیدم، جواب داد: شهرداری اجازه کار نمیدهد و ممکن است هر لحظه بساط ما را جمع کند.
او همزمان با یک دست، بلالها را میچرخاند تا کامل پخته شوند و با دست دیگر، همان بادبزن قرمزی را تکان میداد که از آثار دود زغالها کمی کدر شده بود. ادامه داد: من فقط روزی 30 تا بلال برای فروش میآورم. برخی مواقع پنج یا 10 بلال اضافه میآید و بعضی روزها هم برعکس، آنقدر مشتری دارم که همین مقدار هم کم است. اما انگار روزهای تعطیل یا پنجشنبهها مردم اشتیاق بیشتری برای خوردن بلال دارند.
در این زمان، بلال آخر را به یک مشتری فروخت و سطل آبنمک تیره را توی جوب کناریاش خالی کرد. سپس به آن طرف پارک رفت و دوباره با سطل پر از آب تمیز برگشت. مقداری نمک درون آن ریخت و پس از همزدن، پوست بلال جدیدی را کند تا آن را روی آتش بگذارد. این یکی دیگر برای من بود. از بچگی عاشق جلز ولز دانههای ذرت روی زغال بودم.
او میگفت: باید به ماموران سدمعبر باج بدهیم تا بگذارند در یک منطقه خاص، فعالیت کنیم. آنها معمولاً بسته به نوع حوزه استحفاظی، برای یک هفته 30 تا 50 هزار تومان از دستفروشها پول میگیرند، اما من زیر بار این پول نمیروم. مگر روزی نهایت 30 هزار تومان درآمد از راه بلالفروشی، چقدر عایدم میکند که درآمد یک تا دو روزم را به آنها بدهم؟
در این لحظه بلال پختهشده را از آبنمک بیرون کشید و آن را به سمت من گرفت. دیگر طاقتم طاق شده بود و نمیتوانستم در مقابل خواستهام مقاومت کنم. با ارائه دوهزارتومانی، از او تشکر کردم و همانطور که دانههای ذرت را با دندان میکندم، به سمت دیگر پارک رفتم و به بازی بچهها در محوطه اسباببازیها خیره شدم. خوردن بلال، از نظر من همیشه یک عیب بزرگ داشت؛ و آن دانههای سیاه کوچکی بود که بعد از نوش جان کردن، لابهلای دندانها و حتی سطح برخی از آنها را میپوشاند و به هیچ طریقی به جز مسواک زدن، از بین نمیرفت؛ بنابراین سعی میکردم بعد از بلال خوردن، حرف نزنم!
آخرین دانهها را که در دهانم مزمزه کردم، به سمت سطل آشغال رفتم و چوب آن را دور انداختم و دوباره به سمت خروجی پارک به راه افتادم. ناگهان دیدم که وانت شهرداری، تمام نوستالژی دوران کودکی مرا بار کرده و با خود میبرد.../
V-950427-02
دیدگاه تان را بنویسید