در پنل مراسم سال زراعی جدید مطرح شد:
از چالش سهمیه سوخت تا ناهماهنگی سامانه‌ها؛ مطالبات کارشناسان استانی در آغاز سال زراعی جدید
تهران- ایانا- کارشناسان استانی و مسئولان وزارت جهاد کشاورزی در پنل پرسش‌وپاسخ آیین ملی آغاز سال زراعی ۱۴۰۵–۱۴۰۶، به بحث و تبادل نظر درباره چالش‌های اجرای الگوی کشت، تخصیص و پایش سوخت کشاورزی، تأمین مالی زنجیره نهاده‌ها، پرداخت بهای گندم و ناهماهنگی سامانه‌های اطلاعاتی بخش کشاورزی پرداختند.
به گزارش ایانا معاون امور زراعت وزارت جهاد کشاورزی، در پاسخ به انتقادهای مطرح‌شده درباره نحوه تعیین سطح زیرکشت و تأثیر آن بر سهمیه سوخت کشاورزان گفت: «الگوی کشت به‌گونه‌ای طراحی شده است که امکان ویرایش داشته باشد و از ظرفیت‌های پیش‌بینی‌شده برای رفع مشکلات استان‌ها استفاده شود.»
مجید آنجفی با اشاره به پیش‌بینی اختیار ۱۰ درصدی برای استان‌ها در سطح زیرکشت هر محصول و اختیارات معاونت زراعت در تنظیم الگوی کشت افزود: «این سازوکار به استان‌ها امکان می‌دهد متناسب با شرایط منطقه‌ای، برای رفع مشکلات احتمالی اقدام کنند و الگوی کشت مانعی برای فعالیت کشاورزان نباشد.»
او درباره کشت در مناطق مرزی نیز اظهار کرد: «هر جا ظرفیت آبی برای کشت وجود داشته باشد، با اعلام سازمان جهاد کشاورزی استان و مشخص‌شدن میزان آب قابل برنامه‌ریزی، امکان اصلاح الگوی کشت متناسب با شرایط منطقه وجود دارد. بنابراین، الگوی کشت ثابت و غیرقابل‌تغییر نیست و استان‌ها می‌توانند موارد نیازمند اصلاح را به معاونت زراعت اعلام کنند.»
معاون امور زراعت وزارت جهاد کشاورزی همچنین درباره مشکلات سهمیه سوخت کشاورزی گفت: «مدیریت سوخت از وظایف اصلی معاونت زراعت نیست و ابراز امیدواری کرد با تصویب قانون جدید و تدوین آیین‌نامه‌های مربوط، این مشکل برطرف شود.»
انتقاد کارشناسان استانی از شیوه پایش سوخت و تعدد سامانه‌ها
در ادامه پنل، یکی از کارشناسان استانی با انتقاد از شیوه پایش و توزیع سوخت کشاورزی، خواستار استفاده از تجربه استان‌ها در تدوین سازوکارهای اجرایی و بازنگری در روش‌های مدیریت سهمیه سوخت شد.
این کارشناس با اشاره به تجربه برخی استان‌ها در نصب GPS برای پایش مصرف سوخت گفت: «در تعدادی از استان‌ها از این فناوری برای پایش سوخت استفاده شده و نتایج آن رضایت‌بخش بوده است؛ بنابراین، لازم است تجربه‌های موفق استانی در تصمیم‌گیری‌های ملی مورد توجه قرار گیرد.»
او با اشاره به کمبود نیروی انسانی در برخی مراکز خدمات جهاد کشاورزی افزود: «تعدد سامانه‌ها و وظایف محول‌شده به کارشناسان، فشار کاری این مراکز را افزایش داده و در برخی موارد، امکان انجام دقیق وظایف و پایش میدانی را محدود کرده است.»
این کارشناس تأکید کرد استفاده از روش‌های نوین باید به کاهش حجم کار کارشناسان کمک کند، نه این‌که با افزودن فرایندهای جدید، مسئولیت‌های بیشتری بر دوش آن‌ها بگذارد.
او همچنین خواستار برگزاری نشست تخصصی با حضور نمایندگان چند استان و تشکیل کمیته فنی برای بررسی پیشنهادها و تدوین راهکاری واحد شد.
آنجفی در واکنش به مسائل مطرح‌شده گفت: «مشکلات مربوط به سوخت کشاورزی و توان مالی کارگزاری‌های تأمین نهاده از جمله موضوعاتی است که در استان‌ها و میان کارشناسان مراکز خدمات جهاد کشاورزی تکرار می‌شود.»
او با اشاره به پیشنهادهای مطرح‌شده درباره روش‌های جدید تأمین مالی اظهار کرد: «استفاده از ابزارهای جدید تأمین مالی می‌تواند به حل بخشی از مشکلات کارگزاری‌های نهاده کمک کند.»
آنجفی درباره موضوع سوخت نیز گفت: «لازم است دیدگاه‌ها و تجربه‌های استان‌ها در این زمینه جمع‌بندی شود و پیشنهادهای تکمیلی برای پیگیری به مسئولان ذی‌ربط منتقل شود.»
او همچنین با اشاره به مشکلات سامانه‌های بخش کشاورزی اظهار کرد: «دیدگاه‌ها و مشکلات مطرح‌شده از سوی استان‌ها درباره عملکرد سامانه‌ها باید به مسئولان مربوط در حوزه فناوری اطلاعات وزارت جهاد کشاورزی منتقل شود.»
چالش فعلی کود بیشتر به میزان مصرف مربوط است
قائم‌مقام مدیرعامل و عضو هیئت‌مدیره صندوق بیمه کشاورزی در این پنل در پاسخ به پرسشی درباره آخرین وضعیت تأمین کودهای شیمیایی برای کشت پاییزه گفت: «امسال دو عامل بر افزایش قیمت کودهای شیمیایی تأثیر گذاشته است؛ نخست، تغییر نرخ ارز ترجیحی به نرخ مبادله‌ای و دوم، تغییر شیوه اعمال یارانه کودهای فسفاته که موجب شده کشاورزان هنگام خرید با قیمت بالاتری مواجه شوند.»
بهزاد باباخانی، با بیان این‌که چالش فعلی بیشتر به میزان مصرف کود مربوط است تا کمبود موجودی، افزود: «برای تسهیل خرید کود و کاهش فشار مالی بر کشاورزان، فروش اعتباری برخی انواع کود به استان‌ها ابلاغ شده است. بر اساس این سازوکار، خریداران می‌توانند ۵۰ درصد مبلغ را نقدی پرداخت کنند و مابقی را طی دو ماه بپردازند.»
او با اشاره به تفاهم انجام‌شده با بانک کشاورزی برای استفاده از ظرفیت اوراق گام در تأمین مالی زنجیره تأمین اظهار کرد: «این اوراق امکان تأمین مالی با سررسید چهارماهه و کارمزد هفت درصد را فراهم می‌کند. به گفته وی، استفاده از این ظرفیت می‌تواند بخشی از مشکلات نقدینگی زنجیره تأمین کود را برطرف کند.»
باباخانی درباره وضعیت موجودی کودها نیز گفت: «در تأمین کودهای ازته و پتاسه مشکلی وجود ندارد، اما در بخش کودهای فسفاته، با وجود موجودی انبارها، میزان خرید و مصرف پایین است. با این حال، برای اطمینان از تأمین نیاز کشور، دو مناقصه داخلی و بین‌المللی نیز در دستور کار قرار گرفته است.»
قائم‌مقام مدیرعامل صندوق بیمه کشاورزی با اشاره به گزارش برخی استان‌ها درباره کمبود یا مشکل حمل کود، از پیگیری و تأمین محموله برای استان قم خبر داد و تأکید کرد درخواست استان‌ها باید متناسب با میزان فروش و نیاز واقعی آن‌ها باشد تا منابع مالی و موجودی انبارها به شکل مؤثرتری مدیریت شود.
استفاده از ابزارهای مالی برای تأمین اعتبار بخش کشاورزی
در این پنل همچنین قائم‌مقام بانک کشاورزی، در پاسخ به مسائل مطرح‌شده درباره تأمین مالی بخش کشاورزی، با اشاره به نقش ابزارهای مالی در تأمین سرمایه موردنیاز این بخش گفت: «بانک کشاورزی همچنان در کنار فعالان بخش کشاورزی قرار دارد و تعامل با سازمان‌های جهاد کشاورزی استان‌ها می‌تواند به توسعه راهکارهای تأمین مالی کمک کند.»
علیرضا طاهری بروجنی، با اشاره به تجربه استفاده از ابزارهای مالی برای تأمین اعتبار زنجیره خرید گندم اظهار کرد: «این تجربه می‌تواند برای سایر محصولات نیز توسعه یابد و زمینه استفاده از ظرفیت‌های مشابه در دیگر زنجیره‌های تولید کشاورزی را فراهم کند.»
او همچنین با بیان این‌که بیش از ۹۳ درصد بهای گندم به کشاورزان پرداخت شده است، از مدیران سازمان‌های جهاد کشاورزی خواست طرح‌های پیشنهادی استان‌ها برای سفرهای استانی رئیس‌جمهوری را با هدف استفاده از اعتبارات مربوط به این سفرها پیگیری کنند.»
قائم‌مقام بانک کشاورزی با اشاره به محدودیت‌های موجود در تخصیص تسهیلات بانکی گفت: «سهم بخش کشاورزی از تسهیلات نظام بانکی در سال گذشته به ۶.۹ درصد رسید.»
به گفته او، بانک کشاورزی پیگیر افزایش سهمیه اعتباری خود است تا امکان پاسخ‌گویی بهتر به نیازهای مالی فعالان بخش کشاورزی فراهم شود.
ناهماهنگی سامانه‌ها کار کارشناسان جهاد کشاورزی را دشوار کرده است
در بخش دیگری از پنل، یکی از کارشناسان مسئول در شهرستان پیرانشهر با اشاره به مشکلات ناشی از تعدد سامانه‌های اطلاعاتی بخش کشاورزی، خواستار هماهنگی بیشتر این سامانه‌ها و رفع مغایرت اطلاعات ثبت‌شده شد.
این کارشناس با بیان این‌که ثبت اطلاعات در سامانه‌های مختلف، وقت زیادی از کارشناسان مراکز خدمات جهاد کشاورزی می‌گیرد، گفت: «گاهی اطلاعات سامانه‌ها با یکدیگر تطابق ندارد و کارشناسان هنگام ثبت محصولات و سطح زیرکشت کشاورزان با مشکلاتی روبه‌رو می‌شوند.»
او با اشاره به پیامدهای این ناهماهنگی در ثبت محصولات و بیمه کشاورزی افزود: «در برخی موارد، ثبت محصول در سامانه می‌تواند فرایند مربوط به بیمه اجباری را فعال کند، در حالی که محصول ثبت‌شده با کشت واقعی کشاورز مطابقت ندارد. همچنین، در مواردی سطح زیرکشت پیش‌بینی‌شده در الگوی کشت با مجموع اراضی و محصولات ثبت‌شده در شهرستان همخوانی ندارد.»
این کارشناس با تأکید بر ضرورت یکپارچه‌سازی سامانه‌ها اظهار کرد: «تعدد سامانه‌ها و ناهماهنگی اطلاعات آن‌ها، علاوه بر افزایش حجم کار کارشناسان، بر دقت آمارهای بخش کشاورزی نیز تأثیر می‌گذارد. از این رو، ایجاد سامانه‌ای یکپارچه که اطلاعات سامانه‌های موجود در آن با یکدیگر تطبیق داشته باشد، می‌تواند به کاهش این مشکلات کمک کند.»
معاون سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی و رئیس مؤسسه آموزش و ترویج کشاورزی، در پاسخ به این موضوع با تأیید وجود چالش‌های ناشی از تعدد سامانه‌ها گفت: «در بعضی موارد، سامانه‌ها به یکدیگر متصل نیستند و اطلاعات ثبت‌شده در آن‌ها نیز تطابق کافی ندارد؛ موضوعی که روند انجام امور در مراکز خدمات جهاد کشاورزی را دشوار می‌کند.»
ابوالفضل فرجی، با تأکید بر ضرورت رسیدگی به این مسئله اظهار کرد: «پیگیری‌هایی برای کاهش این مشکلات در حال انجام است تا بار کاری مرتبط با این فرایندها کاهش یابد و همکاران بتوانند بیشتر بر سایر مسئولیت‌های خود تمرکز کنند.»
او همچنین با اشاره به اهمیت سامان‌دهی اطلاعات بخش کشاورزی خاطرنشان کرد: «بررسی جدی مشکلات حوزه آمار و اطلاعات و حرکت به سمت ایجاد سامانه‌ای واحد با اطلاعات هماهنگ و متصل به یکدیگر می‌تواند به کاهش مشکلات موجود کمک کند.»
ابلاغ بسته‌های مدیریتی محصولات زراعی با تکیه بر آخرین یافته‌های تحقیقاتی
رئیس سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی (تات)، در پایان پنل از ابلاغ بسته‌های مدیریتی محصولات زراعی بر پایه آخرین یافته‌های تحقیقاتی خبر داد.
غلامرضا گل‌محمدی، با اشاره به برنامه‌ریزی برای هر منطقه و محصولات کشت پاییزه گفت: «بسته‌های مدیریتی و دستورالعمل‌های جداگانه هر محصول، با هدف بهره‌گیری از آخرین یافته‌های تحقیقاتی، در اختیار مسئولان و رؤسای سازمان‌های جهاد کشاورزی استان‌ها قرار می‌گیرد. این بسته‌ها محصولاتی از جمله گندم، جو و چغندرقند پاییزه را در بر می‌گیرد.»
او همچنین از همکاری رؤسای سازمان‌های جهاد کشاورزی استان‌ها در اجرای مزارع الگویی قدردانی کرد و خواستار تداوم این همکاری شد.
به گفته گل‌محمدی، اجرای این مزارع برای محصولاتی مانند برنج، پنبه و ذرت آغاز شده و در کشت پاییزه نیز برای گندم، جو و کلزا دنبال می‌شود. هدف از این برنامه، کاهش فاصله عملکردی میان کشاورزان پیشرو و سایر بهره‌برداران است.
رئیس سازمان تات با اشاره به نتایج اولیه اجرای مزارع الگویی برنج، از افزایش حدود ۲۰ درصدی عملکرد در مزارع کشاورزان مشارکت‌کننده خبر داد.
او از اجرای طرح توسعه دانش در مزارع سیب‌زمینی نیز خبر داد و گفت: «این طرح در سه استان، شش شهرستان و ۱۱۰ مزرعه کشاورزی، با استفاده از بسته‌های دانشی سازمان اجرا می‌شود.»
گل‌محمدی همچنین با اشاره به تفاهم انجام‌شده با یکی از معاونت‌های ریاست‌جمهوری برای اختصاص یک‌هزار و ۲۰۰ میلیارد تومان به حوزه زنان روستایی و عشایری، آموزش، ترویج و توانمندسازی این گروه را از محورهای برنامه برشمرد.
او با بیان این‌که توسعه فعالیت‌هایی مانند تولید تخم‌مرغ بومی، ابریشم‌داری و زنبورداری در چارچوب این برنامه دنبال می‌شود، از مدیران استانی خواست برای اجرای این برنامه‌ها همکاری کنند.
گل‌محمدی پیگیری برون‌سپاری خدمات را از دیگر موضوعات مورد توجه سازمان برشمرد و در پایان، با اشاره به اجرای الگوی کشت، از مدیران و کارشناسان استان‌ها خواست دیدگاه‌ها و پیشنهادهای خود را در این زمینه مطرح کنند.
دیدگاه تان را بنویسید