مدل‌سازی عواقب رفتارهای انسانی بر محیط زیست امکان‌پذیر شد

تحقیقات انجام‌شده توسط دانشگاه Southampton بریتانیا، نشان داده است که روش‌های مورد استفاده برای پیش‌بینی اثر انقراض گونه‌ها در اکوسیستم می‌تواند نتایج نادرستی را به همراه داشته باشد. در واقع تفکر فعلی بر این پایه استوار است که وقتی یک گونه منقرض می‌شود، نقش خود را در اکوسیستم از دست می‌دهد.

به گزارش ایانا از ساینس‌دیلی ، دانشمندان در حال بررسی اثر انقراض گونه‌ها بر اکوسیستم هستند، مطالعه جدید انجام شده نشان می‌دهد هنگامی که یک گونه (برای مثال یک گونه از موجودات دریایی)، توسط یک رویداد فاجعه بار منقرض می‌شوند، گونه‌های دیگر می‌توانند رفتار خود را برای جبران این حذف گونه در اکوسیستم تغییر دهند، بهره‌برداری از جای خالی یک گونه در اکوسیستم به‌طور نه چندان آشکار شکل می‌گیرد. این امر می‌تواند منجر به اثرات مثبت و یا منفی بر اکوسیستم شده و به نوبه خود نتایج بهتر و یا بدتری را به‌وجود آورد.

در حال حاضر، فرض می‌شود که گونه منقرض شده نقش خود را به‌طور کامل در اکوسیستم از دست داده و باعث کاهش عملکرد اکوسیستم می‌شود.

یافته‌های جدید در مجله گزارش‌های علمی توسط ماتیاس اشمیت تامسون، از علوم زمین و اقیانوس دانشگاه Southampton منتشر شده است، نویسنده این مقاله می‌گوید: "ما می‌دانستیم که گاهی کاهش تنوع زیستی دارای پیامدهای منفی شناخته شده است، اما از اینکه برای جبران این انقراض و پس از حذف یک گونه از اکوسیستم چه اتفاقی در آن رخ می‌دهد، هیچ پیش‌بینی نداشتیم." او اضافه می‌کند که تحقیقات ما شواهدی از واکنش گونه‌های موجود در اکوسیستم را برای پاسخ به شرایط جدید به‌وجود آمده ناشی از انقراض یک گونه را نشان می‌دهد که ناشی از ایجاد تغییرات در اکوسیستم بعد از انقراض یک گونه است.

محققان یافته‌های خود را از تعامل گونه‌ها در یک جامعه از بی‌مهرگان (مانند صدف‌ها، میگوها و کرم‌ها) از نمونه‌های جمع‌آوری شده از بستر دریا در خلیج گالوی در ایرلند به‌دست آورده‌اند. در سطوح پایین اکوسیستمی خصوصا در موجودات دریایی، جانداران در برابر انقراض گونه بسیار آسیب‌پذیر هستند، زیرا انقراض باعث ایجاد اختلال در اکوسیستم می‌شود. موجودات ریز دریایی و در اصل سطوح پایین اکوسیستم دریایی بسیار مهم هستند، زیرا آنها زمینه برقراری ارتباط بین اجزاء اکوسیستم از رسوبات دریا تا سطح اقیانوس را فراهم می‌کنند. این فرآیند به نام اختلال زیستی (اختلال در رسوبات ته‌نشین شده توسط موجودات زنده - bioturbation -) شناخته شده است و نقش حیاتی در بازگشت مواد مغذی به محیط آب را برای تغذیه دیگر موجودات فراهم می‌کند.

با استفاده از شبیه‌سازی‌های ریاضی، این تیم قادر به کشف آنچه در روند اختلال زیستی اتفاق می‌افتد، شده است. در این مدل‌سازی گونه‌های مختلفی در سناریوهای مختلف در اکوسیستم حذف شدند. این شبیه‌سازی نیز برای شناسایی تفاوت‌های ظریف از واکنش موجودات در شرایط تغییر یافته و قدرت پاسخ‌گویی آنها به نسبت سناریوهای حذف گونه‌ها انجام شده است.

یکی از محققین این تیم مطالعاتی، دکتر کلمنت گارسیا، اکولوژیست از مرکز محیط زیست، شیلات و آبزیان در Lowestoft در این‌باره توضیح می‌دهد که "همواره نگرانی‌ها در مورد فرسایش تدریجی زیستگاه‌های طبیعی در گذر زمان وجود داشته است، این یافته‌های جدید به حل برخی از پرسش‌ها و جزئیات همراه با آنها کمک خواهد کرد. جزئیاتی که قبلا در دسترس نبوده و اجازه می‌دهد که شناخت بهتری از آسیب‌پذیری و فرصت‌هایی که با تغییرات محیط زیستی و تلاش همزمان انسان به‌دست می‌آید، فراهم شود."

یافته‌های این تیم دارای پیامدهای مهمی برای حفاظت از منابع زیستی و زیستگاه‌ها است و مدل‌سازی انجام شده، پیش‌بینی عواقب فعالیت‌های انسانی و تغییرات محیط زیستی را حمایت می‌کند./

ترجمه: شهره صدری‌خانلو

L-951215-03