ارتفاع، دما و تغذیه؛ کلید طلایی زعفران

به گزارش خبرنگار ایانا در فارس، این پژوهش که در بیش از ۱۳ منطقه مهم زعفران‌کاری کشور انجام شده، با شناسایی نقش تعیین‌کننده ارتفاع مناسب از سطح دریا، الگوی دمایی در فصول حساس و برنامه تغذیه‌ای هدفمند، به زعفران‌کاران کمک می‌کند تصمیم‌های دقیق‌تری در مزرعه بگیرند و بهره‌وری را در بلندمدت افزایش دهند.

عضو هیأت علمی مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان فارس، درباره یافته‌های این پژوهش ملی گفت: زعفران‌کاری زمانی به عملکرد بالاتر می‌رسد که مدیریت مزرعه صرفاً به یک عامل محدود نشود و «ترکیب درست» عوامل اقلیمی، خاکی و تغذیه‌ای در برنامه عملیاتی لحاظ شود.

به گفته هادی پیراسته انوشه؛ بر اساس این مطالعه، ارتفاع بالای یک‌هزار متر از سطح دریا به عنوان یکی از عوامل اثرگذار در کنار الگوی دمایی فصل‌های کلیدی مطرح شده است؛ به گونه‌ای که خنکی اوایل پاییز در تحریک گل‌دهی مؤثر است و شرایط گرم و آفتابی بهار نیز نقش مهمی در تضمین عملکرد سال بعد دارد.

این پژوهش بر اهمیت مدیریت خاک و تغذیه تأکید می‌کند. یافته‌ها نشان می‌دهد توجه به بافت خاک (به‌ویژه سبک بودن)، تنظیم pH آب و خاک و تغییر رویکرد از «حجم کلی آبیاری» به تعداد دفعات آبیاری می‌تواند بر نتیجه نهایی اثر مستقیم داشته باشد.

در بخش تغذیه‌ای، نتایج بر مصرف متعادل کودهای شیمیایی همراه با کود دامی فرآوری‌شده استوار است؛ رویکردی که هم به بهبود ساختار خاک و حفظ رطوبت کمک می‌کند و هم جذب عناصر غذایی را بهتر می‌سازد. در این چارچوب، استفاده از نیتروژن، فسفر، پتاسیم، گوگرد، آهن و اسید هیومیک در زمان‌های مناسب و همچنین محلول‌پاشی عناصر میکرو می‌تواند تفاوت معنی‌دار در میزان برداشت ایجاد کند.

پیراسته در ادامه افزود: هدف پژوهشگران صرفاً افزایش کمیت نبوده و بهبود کیفیت محصول نیز دنبال می‌شود. همچنین یکی از نتایج امیدوارکننده این طرح، امکان توسعه کشت دیم زعفران در مناطق مستعد (به‌ویژه در نواحی زاگرس) و کاهش فشار بر منابع آبی عنوان شده است.

گفتنی است این پژوهش ملی با حمایت موسسه تحقیقات جنگل‌ها و مراتع کشور انجام شده و می‌تواند در جهت اقتصاد مقاومتی و توسعه پایدار در بخش کشاورزی مورد استفاده قرار گیرد. پژوهشگران اجرای مطالعات تکمیلی برای تعمیم یافته‌ها به شرایط متنوع اقلیمی را نیز پیشنهاد داده‌اند.