دیپلماسی علمی تات در بلاروس؛ توافقات راهبردی در کشاورزی هوشمند و فناوری نوین

بر اساس گزارش روابط عمومی سازمان تات، غلامرضا گل‌محمدی در دیدار با یوری گورلوف، وزیر کشاورزی و مواد غذایی بلاروس، ظرفیت‌های همکاری مشترک در حوزه‌های پژوهش‌های کاربردی، غنی‌سازی خاک، انتقال فناوری، توسعه ماشین‌آلات کشاورزی و تبادل دانش فنی را بررسی کرد. در ابتدای این نشست، وی پیام وزیر جهاد کشاورزی جمهوری اسلامی ایران را ابلاغ و از برگزاری نمایشگاه بین‌المللی «Belagro» به‌عنوان بستری برای توسعه همکاری‌های تخصصی و تبادل تجربیات قدردانی کرد. همچنین از طرف بلاروسی برای حضور در نمایشگاه‌های تخصصی کشاورزی ایران دعوت به عمل آمد.

در این دیدار، دو طرف بر برگزاری چهارمین نشست کمیته مشترک همکاری‌های کشاورزی ایران و بلاروس در آینده نزدیک، به‌صورت حضوری یا برخط، توافق کردند. همچنین پیگیری طرح مشترک غنی‌سازی خاک در ایران با مشارکت سازمان تات و آکادمی علوم بلاروس مورد توافق قرار گرفت و مقرر شد زمینه تدوین تفاهم‌نامه همکاری پژوهشی میان دو مجموعه فراهم شود.

در ادامه این نشست، ایجاد کارخانه مشترک تولید تراکتور و ادوات کشاورزی در ایران، استفاده از ظرفیت کریدور بین‌المللی شمال–جنوب، بهره‌گیری از منطقه آزاد چابهار برای دسترسی به بازارهای منطقه، همکاری در تأمین نهاده‌های کشاورزی از جمله کود پتاس و همچنین همکاری در حوزه‌های سیب‌زمینی، دانه‌های روغنی و غلات مورد بررسی قرار گرفت. وزیر کشاورزی بلاروس نیز ضمن ابراز همدردی با دولت و ملت ایران در خصوص تحولات اخیر، بر حمایت کشورش از ایران و آمادگی برای توسعه همکاری‌ها و تأمین برخی محصولات مورد نیاز ایران تأکید کرد.

پیش از این دیدار، معاون وزیر جهاد کشاورزی و رئیس سازمان تات در دیدار با علیرضا صانعی، سفیر جمهوری اسلامی ایران در بلاروس، بر ضرورت بهره‌گیری از ظرفیت دیپلماسی علمی و فناوری برای توسعه همکاری‌های کشاورزی تأکید کرده بود. در این نشست، راهکارهای فعال‌سازی پروژه‌های مشترک پژوهشی، تبادل دانش فنی و توسعه همکاری‌های فناورانه و استفاده از ظرفیت‌های سازمان همکاری شانگهای مورد بررسی قرار گرفت.

در بخش دیگری از این سفر، گل‌محمدی در مجمع بین‌المللی AgroSCO-2026 با تشریح راهبرد جمهوری اسلامی ایران برای امنیت غذایی، پنج پیشنهاد عملیاتی شامل ایجاد پلتفرم‌های مشترک نوآوری، توسعه شبکه‌های فناوری کشاورزی، اجرای ابتکارات هماهنگ لجستیکی، طراحی راهکارهای دیجیتال مشترک و گسترش همکاری میان مراکز آموزشی و پژوهشی کشورهای عضو را ارائه کرد.

او در این نشست با تأکید بر گذار به کشاورزی هوشمند و دیجیتال، بهره‌گیری از فناوری‌هایی مانند هوش مصنوعی، سامانه‌های آبیاری دقیق، پایش ماهواره‌ای مزارع و مدیریت دیجیتال زنجیره تأمین را از الزامات افزایش بهره‌وری و مقابله با چالش‌های اقلیمی عنوان کرد. همچنین توسعه زیرساخت‌های حمل‌ونقل و زنجیره سرد و بهره‌گیری از ظرفیت‌های ترانزیتی ایران از دیگر محورهای مطرح‌شده بود.

در ادامه این سفر، معاون وزیر جهاد کشاورزی و رئیس سازمان تات از شرکت ایرانی «آفتاب» در مینسک بازدید کرد. این مجموعه با حدود پنج هزار هکتار زمین در زمینه کشت گندم، کلزا و گیاهان علوفه‌ای فعالیت دارد و دارای دامداری صنعتی هزار رأسی گاو شیری و واحدهای زنجیره طیور است. در جریان این بازدید، مذاکراتی درباره واردات بذر ارقام پرمحصول کلزا و توسعه همکاری در زنجیره دام و طیور با بخش خصوصی ایرانی انجام شد.

همچنین در دیدار با رئیس آکادمی علوم ملی بلاروس، ظرفیت‌های همکاری در حوزه کشاورزی هوشمند، کاربرد هوش مصنوعی در مدیریت مزارع و بهره‌برداری پایدار از منابع طبیعی بررسی شد و دو طرف بر اجرای پروژه‌های مشترک پژوهشی و فناورانه و تقویت ارتباط میان مؤسسات تحقیقاتی سازمان تات و آکادمی علوم بلاروس تأکید کردند.

در این سفر، حسین آهنی، مدیرکل فناوری اطلاعات و آمار وزارت جهاد کشاورزی، معاون وزیر جهاد کشاورزی و رئیس سازمان تات را همراهی می‌کند.

مجموع این رایزنی‌ها و توافقات با محوریت سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی (تات)، در راستای توسعه دیپلماسی علمی و فناوری و تقویت همکاری‌های کشاورزی میان ایران و بلاروس ارزیابی می‌شود.