عضو هیات علمی پژوهشگاه بیوتکنولوژی کشاورزی بیان کرد:
سورگوم کلید طلایی ایران در مواجهه با بحران آب و خشکسالی/ از تأمین علوفه دام تا تولید غذای بدون گلوتن
بیتوجهی به اصلاح الگوی کشت در شرایط کمآبی، امنیت غذایی و معیشت کشاورزان را تهدید میکند؛ در این میان، توسعه کشت سورگوم بهعنوان محصولی کمآببر، نیازمند ایجاد بازار پایدار و حمایت هدفمند است.
تهران- ایانا- به گفته عضو هیات علمی پژوهشگاه بیوتکنولوژی کشاورزی، بیتوجهی به لزوم تغییر الگوی کشت کشور به سمت محصولات متحمل به تنشهای آبی، علاوه بر وابستگی بیشتر کشور به واردات، سبب تضعیف معیشت کشاورزان و ایجاد پیامدهای اقتصادی و اجتماعی قابل توجه از جمله تهدید امنیت غذایی و اقتصادی و ملی کشور خواهد شد.
به گزارش ایانا از مسیر اقتصاد، بابک ناخدا با بیان اینکه تغییر اقلیم، تولید و تداوم کشت محصولات پرآببری مانند ذرت را با محدودیت جدی مواجه کرده است، افزود: «از اینرو، اصلاح الگوی کشت و حرکت به سمت محصولات متحمل به تنشهای زیستی و غیر زیستی در شرایط تغییر اقلیم کشور، ضرورتی راهبردی برای بخش کشاورزی کشور در شکلگیری یک نظام کشاورزی هوشمند اقلیمسازگار برای تامین امنیت غذایی پایدار است.»
او ادامه داد: «بر این اساس، انتخاب محصول و شیوه مدیریت مزرعه باید متناسب با ظرفیتهای اقلیمی، منابع آب در دسترس و محدودیتهای محیطی هر منطقه انجام شود.»
ناخدا با اشاره به اینکه سورگوم بهعنوان گیاهی متحمل به خشکی و کمآببر، یکی از مهمترین گزینههای جایگزین ذرت در بسیاری از مناطق کشور محسوب میشود، گفت: «حرکت به سمت کشت این محصول صرفاً یک انتخاب فنی یا کوتاهمدت نیست، بلکه پاسخی راهبردی به شرایط جدید اقلیمی کشور و حتی منطقه است؛ پاسخی که میتواند ضمن حفظ پایداری تولید، وابستگی به واردات نهادههای دامی را کاهش داده و تابآوری بخش کشاورزی را در برابر شوکهای اقلیمی و کمآبی، و حتی گرما و شوری و قلیائیت تقویت کند.»
عضو هیات علمی پژوهشگاه بیوتکنولوژی کشاورزی با بیان اینکه سطح زیر کشت سورگوم با وجود اقدامات متعددی که از دهه هفتاد تاکنون برای توسعه کشت و اصلاح نژاد سورگوم سازگار با اقلیم انجام شده، هنوز به میزان قابل قبولی نرسیده، افزود: «اصلیترین چالش در توسعه تولید و مصرف سورگوم در کشور، شکل نگرفتن یک بازار پایدار و قابل اتکا برای این محصول است.»
ناخدا با توضیح اینکه نه کشاورز نسبت به بازار فروش محصول خود و تداوم تقاضا اطمینان دارد و نه دامدار و مرغدار نسبت به تامین سورگوم و پایداری عرضه در بازار مطمئن هستند، خاطرنشان کرد: «تکرار این چرخه سبب شده است تا توسعه تولید و مصرف سورگوم در کشور اتفاق نیفتد.»
او تصریح کرد: «چگونگی شکلگیری بازار پایدار سورگوم در گرو فعالیتهای موثر ترویجی در آگاهیرسانی به کلیه بهرهبردران و کشاورزان و دامداران و اتصال مؤثر حلقه تولید به حلقه مصرف است؛ امری که ضمن ایجاد تعامل متقابل بین تولیدکننده و مصرفکننده سورگوم، اطمینان کشاورزان، دامداران و مرغداران نسبت به پایداری عرضه و تقاضا را تقویت میکند.»
ناخدا با اشاره به وجود انواع سورگوم در بازار شامل انواع ارقام سورگوم علوفهای و دانهای و شیرین، گفت: «این گیاه کم توقع و کم آببر و متحمل به شرایط سخت محیطی، علاوه بر تامین علوفه و خوراک دام میتواند به عنوان یک گیاه صنعتی به عنوان کشت مکمل نیشکر در استان خوزستان برای تهیه شربت قند مورد بهرهبرداری قرار گیرد.»
او ادامه داد: «این موضوع در عین حال که باعث صرفهجویی کلان آبی استان خواهد شد، به تامین علوفه و خوراک دام هم کمک می کند.»
به گفته ناخدا، دانه سورگوم به دلیل ارزش غذایی بالا و نداشتن گلوتن، امروزه در سراسر جهان به طور گستردهای در تولید انواع فرآوردههای غذایی بدون گلوتن مورد استفاده قرار میگیرد؛ این محصولات نه تنها برای افراد مبتلا به سلیاک و حساسیت به گلوتن مفید است، بلکه عموم مردم نیز میتوانند از آنها بهرهمند شوند، که این امر سورگوم را به گیاهی چندمنظوره تبدیل کرده است.
عضو هیات علمی پژوهشگاه بیوتکنولوژی کشاورزی تأکید کرد: «علاوه بر توجه ویژه به شکلگیری یک بازار پایدار برای سورگوم، وجود نگاهی جامع و زنجیرهای به تمامی حلقههای تولید و مصرف این محصول ضرورت دارد.»
به گفته او اگرچه زراعت سورگوم مجموعهای از مراحل کاشت، داشت و برداشت را در بر میگیرد، اما در میان اجزای مختلف این زنجیره، بذر بهعنوان مهمترین و راهبردیترین حلقه توسعه کشت و مصرف سورگوم در کشور شناخته میشود.
ناخدا با اشاره به اقدامات خوبی که تاکنون در راستای اصلاح نژاد و معرفی ارقام سورگوم در کشور انجام شده، خاطرنشان کرد: «مزیتهای اصلی این محصول، از جمله تحمل تنش خشکی، مقاومت در برابر شرایط نامساعد محیطی و کارایی بالای مصرف آب، تنها زمانی بهطور کامل محقق میشود که ارقام آن از پشتوانه ژنتیکی قوی و بهروز برخوردار باشند.»
او افزود: «از همین رو، سرمایهگذاری مستمر و هدفمند در پژوهشهای بهنژادی، پیششرط دستیابی به ارقامی با عملکرد بالاتر و سازگاری اقلیمی است.»
ناخدا با بیان اینکه بهرهگیری هوشمندانه از منابع ژنتیکی بینالمللی و توسعه همکاریهای تحقیقاتی مشترک ملی و بینالمللی، عاملی مؤثر برای دسترسی سریعتر و کمهزینهتر به ارقام جدید و همچنین تربیت نیروی انسانی بهروز و متخصص است، اظهار داشت : «این رویکرد موجب افزایش بهرهوری، کاهش ریسک تولید، حفظ منابع، تقویت پایداری و افزایش خوداتکایی در تامین نهادههای دامی کشور و تامین پایدار امنیت غذایی میشود.»
دیدگاه تان را بنویسید