اعضای هیات علمی سازمان تات:
شکیبایی شتر و استقامت شنزار، زیر نگاه «ساربانیار» / دو میلیون داده مکانی تولید شد
سامانه اپلیکیشن «ساربانیار» که برای مدیریت گلههای شتر طراحی شده، هماکنون در ۷ استان شترخیز کشور مورد استفاده قرار گرفته و ۶۶ گله را تحت پوشش دارد؛ تا کنون نزدیک ۲ میلیون و ۶۰۰ هزار داده مکانی ثبت شده و ۱۹ هزار پیامک هشدار برای مناطق پرخطر به شترداران ارسال شده است.
تهران- ایانا- موسسه تحقیقات علوم دامی کشور و مرکز تحقیقات یزد با طراحی اپلیکیشن «ساربانیار»، مدیریت و رصد گلههای شتر را آسان کردهاند. این سامانه امکان پایش آنلاین، تخمین وزن، ارسال هشدارهای محیطی و ایجاد شبکه ارتباطی بین شترداران و کارشناسان را فراهم میکند و بهرهبرداران میتوانند از اعلانهای آموزشی و هواشناسی نیز استفاده کنند. توجه به جایگاه شتر در متون دینی و روایی به عنوان نماد صبر، مقاومت و بهرهوری در محیطهای سخت باعث شده تا کارشناسان این موسسه، طراحی چنین برنامهای را در دستور کار خود قرار دهند. از سویی دیگر پراکندگی گلهها، دشواری ثبت رکورد و نبود داده جامع، همچنین خطرات محیطی مانند نزدیکی به جادهها و ریل راهآهن از دیگر دلایلی بوده که زمینهساز طراحی این اپلیکیشن شده است. اپلیکیشنی که به گفته مسئولان سازمان فائو بهترین شیوه، روالهای مطلوب یا دستورالعملهای آزمودهشدهای باشد که به بالاترین کارایی و بهترین نتیجه در یک حوزه خاص منتهی شود.
طراحی سامانه «ساربانیار» و مزایای آن
به گفته معاون پژوهش، فناوری و انتقال یافتههای موسسه تحقیقات علوم دامی کشور، هیچ دامی به اندازه شتر در متون دینی و روایی ما مورد توجه قرار نگرفته و خداوند این دام را در آیات و نشانههای خود مانند آسمانها و زمین معرفی کرده است؛ همچنین با توجه به مشکلات پرورش شتر در کشور، از جمله پراکندگی گلهها، سخت بودن ثبت رکورد و نبود داده جامع، این موسسه با همکاری مرکز تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی استان یزد، اپلیکیشن «ساربانیار» را طراحی و توسعه داد.
نادر اسدزاده در گفتوگو با خبرنگار ایانا با بیان اینکه این سامانه به صورت برخط و آنلاین گلههای شتر را رصد کرده و مسیر حرکت رفت و برگشت آنها را تخمین میزند، اظهار داشت: «سامانه ساربانیار وزن بدن شتر با استفاده از اندازهگیری چند بعد بدن و بدون نیاز به وزنکشی مستقیم میتواند تا حدود ۹۵ درصد دقت تخمین بزند.»
او ادامه داد: «همچنین، علائم هشدار به شترداران از طریق پیامک ارسال میشود تا در مواجهه با محدودههای خطر مانند جادهها و ریل راهآهن اقدامات لازم انجام شود.»
اسدزاده ازود: «شبکهای بین شترداران و موسسه تحقیقات علوم دامی ایجاد شده تا بهرهبرداران بتوانند سوالات خود درباره پرورش شتر را مطرح کرده و پاسخ کارشناسان را دریافت کنند، علاوه بر این، اعلانهای مختلف آموزشی و حتی هواشناسی به صورت آنلاین در اختیار شترداران قرار میگیرد.»
او اظهار داشت: «بیشترین پراکنش شتر در کشور به ترتیب در استانهای سیستان و بلوچستان، خراسان جنوبی و یزد بوده است؛ استفاده عملیاتی از اپلیکیشن در هفت استان شترخیز کشور آغاز شده و شترداران در گلههای خود از آن بهرهبرداری میکنند.»
عملکرد عملیاتی و آمار دقیق سامانه «ساربانیار»
دانشیار بخش علوم دامی مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان یزد، نیز در گفتوگو با ایانا، توضیح داد: «سال گذشته در حاشیه کنگره بینالمللی شتر که در استان یزد برگزار شد، با حضور غلامرضا گلمحمدی معاون وزیر و رئیس سازمان تحقیقات کشور، تفاهمنامهای برای توسعه سامانه «ساربانیار» امضا شد.»
مرتضی بیطرف ثانی افزود: «خوشبختانه در هفت استان شترخیز کشور شامل سیستان و بلوچستان، خراسانهای رضوی شمالی و جنوبی، یزد، بوشهر و خوزستان و همچنین دشت مغان در اردبیل، ۶۶ گله تحت بهرهبرداری قرار گرفتهاند و نزدیک دو میلیون و ۶۰۰ هزار داده مکانی تولید شده است.»
او با بیان اینکه تاکنون حدود ۱۹ هزار پیامک هشدار به شترداران درباره مناطق پرخطر مانند حریم جادهها، ریل و سایر مناطق حساس ارسال شده است، اظهار داشت: «تلفیق این دادهها با اطلاعات ماهوارهای، تولید لایه جدید نقشه محل تردد شترها را امکانپذیر کرده است که برای ارزیابی وضعیت پوشش گیاهی مراتع، مدیریت چرای شترها و همکاری با پلیس ترافیک کاربرد دارد.»
بیطرف ادامه داد: «شترداران روزانه مصرف بنزین خود را از ۸ لیتر به ۳ لیتر کاهش دادهاند، چرا که میتوانند گلهها را راحتتر رصد کنند، همچنین تعارضات اجتماعی پیرامون زمینهای کشاورزی کاهش یافته چراکه پیامک هشدار باعث شده شترداران از ورود گلهها به زمینهای کشاورزی جلوگیری کنند.»
او افزود: «علاوهبراین سامانه در مدیریت مناطق قرق مراتع موثر بوده و درصد سیگنالهای مخابره شده از این مناطق محاسبه شده است؛ این نتایج نشان میدهد سامانه نه تنها کاربرپسند است بلکه در بهرهوری منابع انسانی و مدیریت پرورش شتر نیز موثر بوده است.»
بیطرف به موفقیت بینالمللی سامانه اشاره کرد و گفت: «در هشتادمین سالگرد تأسیس فائو، سامانه ساربانیار در رویداد Global Technical Recognition ، از بین ۴۰۷ اثر از ۷۲ کشور جهان بهعنوان یکی از ۱۰ درصد آثار برتر انتخاب شد.»
او خاطرنشان کرد: «برای توسعه ملی سامانه و بهرهبرداری تمام استانهای شترخیز، نیاز به اعتبارات و مشارکت دستگاههایی مانند مرکز اصلاح نژاد دام، معاونت امور دام و منابع طبیعی داریم؛ شتر تنها میراث فرهنگی گذشته نیست، بلکه ستون مهمی برای توسعه پایدار آینده کشور است.»
دیدگاه تان را بنویسید