افزایش دو برابری تولید دیم با اصلاح خلاء عملکرد

عبداله موموندی در گفت‌وگو با خبرنگار ایانا با اشاره نشست تخصصی عوامل اجرایی  طرح دستیابی به پتانسیل عملکرد در محصول گندم بیان کرد: گندم مهمترین گیاه زراعی و استراتژیک‌ترین محصول کشاورزی کشور در امنیت غذایی است.

وی ادامه داد: با توجه به تغییرات به‌وجود آمده در تأمین محصولات کشاورزی مورد نیاز از بازارهای جهانی، توجه به تأمین گندم مورد نیاز جامعه در داخل کشور و تولید آن با حداکثر بهره‌وری، از سیاست‌های محوری وزارت جهاد کشاورزی است.

مدیر کل دفتر ترویج دانش و فن‌آوری کشاورزی سازمان تات افزود:  مطالعات متعددی به راه‌های بهبود امنیت غذایی پرداخته‌اند و اکثر آنها بر رفع خلاء عملکرد به‌عنوان امیدبخش‌ترین راه بهبود امنیت غذایی اتفاق نظر دارند.

 عملکرد فعلی گیاهان زراعی مهم کشور بین 36 تا 59 درصد از پتانسیل آن است

موموندی افزود: خلأ عملکرد  به فاصله یا اختلاف بین عملکرد واقعی کشاورزان و عملکردی که می‌توانستند با مدیریت مطلوب برداشت کنند، گفته می‌شود. به این فاصله پتانسیل عملکرد، گفته می‌شود.

وی ادامه  داد: پتانسیل عملکرد به‌عنوان حداکثر عملکرد قابل برداشت از ارقام سازگار فعلی گیاهان زراعی در شرایطی است که آفات، بیماری‌ها و علف‌های هرز به‌طور موثری کنترل می‌شوند، با انجام آبیاری و کوددهی، محدودیت آب و عناصر غذایی رفع می‌شود و سایر عملیات زراعی نیز به‌طور مطلوب انجام می‌شود.

مدیر کل دفتر ترویج دانش و فن‌آوری کشاورزی سازمان تات بیان کرد: بررسی‌های به‌عمل آمده نشان می‌دهد عملکرد فعلی گیاهان زراعی مهم کشور بین 36 تا 59 درصد از پتانسیل آن است که به معنی 41 تا 64 درصد خلاء عملکرد است.  در حالی‌که  با رفع این خلاء تا 80 درصد پتانسیل عملکرد، می‌توان تولید دیم کشور را تا دو برابر و تولید آبی را نیز به شرط تأمین منابع آبی مورد نیاز به همین میزان ارتقاء داد.

 اجرای طرح دستیابی به پتانسیل عملکرد در محصول گندم در 200 نقطه کشور

موموندی بیان کرد: کاهش شکاف خلاء عملکرد و دستیابی به پتانسیل  عملکرد محصولات کشاورزی، از جمله موضوعاتی است که امروزه در دستور کار اکثر کشورهای پیشرفته و در حال توسعه قرار گرفته است.

وی ادامه داد: اما در کشور ما علیرغم  فعالیت‌های علمی و تحقیقاتی فراوان توسط مؤسسات و مراکز علمی و تحقیقاتی کشاورزی هیچگاه در قالب یک برنامه منسجم و سازمان یافته در عرصه‌های تولید محصولات کشاورزی پیاده‌سازی نشده است.

مدیر کل دفتر ترویج دانش و فن‌آوری کشاورزی سازمان تات اضافه کرد: طرح دستیابی به پتانسیل عملکرد در مزارع گندم کشور طرحی است که با هدف شناسایی پتانسل عملکرد در مزارع گندم، مسئله‌یابی و شناسایی محدودیت‌ها و عوامل ایجاد کننده خلاء عملکرد، انتخاب و به‌کارگیری راهکارهای فن‌آورانه برای حل مسائل شناسایی شده متناسب با شرایط موجود در استان‌های مختلف کشور، با مشارکت معاونت زراعت وزارت جهاد کشاورزی و  معاونت آموزش و ترویج سازمان تات و همکاری سازمان حفظ نباتات، مؤسسات و مراکز تحقیقات کشاورزی، بنیاد ملی گندم‌کاران و گندم کاران پیشرو / برگزیده/ نوآور پیاده‌ سازی می‌شود.

 موموندی افزود: زمان شروع طرح،  سال زراعی 1402-1403 و به مدت سه سال زراعی است که با حضور پنج هزار و 200 نفر  گندمکار در مساحتی معادل 84 هزار هکتار در ۲۰۰ نقطه کشور اجرایی می‌شود.

 وی بیان کرد: در این طرح ابتدا پتانسیل عملکرد (بر اساس نظرات پژوهشگران برجسته موسسات و مراکز تحقیقاتی)، رکوردهای به‌دست آمده توسط گندمکاران پیشرو/ برگزیده و نوآور و همچنین میانگین تولید گندم در ۲۰۰ منطقه هدف مشخص می‌شود.

مدیر کل دفتر ترویج دانش و فن‌آوری کشاورزی سازمان تات اضافه کرد: سپس مهمترین دلایل ایجاد کننده خلاء عملکرد و راهکارهای علمی و عملی برای کاهش خلاء عملکرد میان رکوردهای ثبت شده توسط کشاورزان پیشرو/ برگزیده/ نوآور با پتانسیل عملکرد منطقه از یک سو و کاهش خلاء عملکرد میان گندم‌کاران عادی با  رکوردهای ثبت شده در مناطق مذکور از طریق فعالیت‌های آموزشی و ترویجی ارایه خواهد شد.

تسهیلات کشاورزان شرکت کننده در طرح

مومندی ادامه داد: کشاورزان همکاری کننده در این طرح از خدمات مشاوره‌ای رایگان برخوردار شده و همچنین در دریافت ماشین آلات، بذر، کودهای شیمیایی و سموم دفع آفاتی نباتی در اولویت قرار خواهند گرفت.

وی بیان کرد: در پایان سال و ابتدای این طرح انتظار می‌رود که خلاء عملکرد میان پتانسیل عملکرد و رکوردهای عملکرد، به میزان 100 درصد و همچنین خلاء عملکرد میان رکوردهای های عملکرد و میانگین تولیدی گندم‌کاران به میزان ۱۵ درصد کاهش یابد.

مدیر کل دفتر ترویج دانش و فن‌آوری کشاورزی سازمان تات بیان کرد: نشست تخصصی آموزشی- توجیهی ویژه عوامل اجرایی طرح در روز دوشنبه 23 مرداد ماه سال جاری به‌صورت غیر حضوری برگزار می‌شود و ضمن آشناسازی شرکت‌کنندگان با اصول و شیوه‌های علمی برآورد پتانسیل عملکرد و کاهش خلاء عملکرد، جزییات اجرایی طرح برای آنان تشریح خواهد شد.

وی اضافه کرد: علاوه بر این نیز تجارب میدانی مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی و مدیریت هماهنگی ترویج کشاورزی استان خراسان رضوی در اختیار حاضرین قرار گرفته و به سوالات و ابهامات شرکت‌کنندگان نیز پاسخ داده خواهد شد.