شناسایی آفات کشاورزی اولویت پروژه‌های موزه ملی حشرات است/ مجموعه ای از ۱۶۰۰ حشره

شهاب منظری در گفت‌و‌گو با خبرنگار ایانا با اشاره به ظرفیت‌های کم‌نظیر موزه ملی حشرات موسسه تحقیقات گیاه‌پزشکی کشور  که به نام موزه حشره‌شناسی هایک میرزایانس شناخته می‌شود؛ گفت: این موزه با دارا بودن حدود ۴/۵ میلیون نمونه از ۱۵ هزار گونه شناسایی‌شده، یکی از غنی‌ترین موزه‌های علمی در حوزه حشرات است.

رئیس بخش تحقیقات رده‌بندی حشرات مؤسسه تحقیقات گیاه‌پزشکی کشور توضیح داد: نمونه‌های حشرات از اقصی نقاط کشور جمع‌آوری، شناسایی و فرم‌دهی شده و با اطلاعات محل جمع‌آوری برای رده‌بندی علمی در اختیار متخصص قرار گرفته و در نهایت در کمدهایی که هر کدام شامل ۴۰ کشوی حاوی نمونه‌هااست قرار می‌گیرد.

منظری با بیان این‌که این موزه‌ها نمایشگاهی نبوده و عمدتاً متخصصان داخلی و خارجی برای پژوهش و آموزش به آن مراجعه می‌کنند؛ افزود: در این مجموعه ۱۶۰۰ نمونه مرجع گونه‌های حشرات نگهداری می‌شود.

وی ادامه داد: این نمونه‌ها برای اولین بار از ایران جمع‌آوری و به جهان علم معرفی شده‌ و برخی از این نمونه‌ها برای تحقیقات بین‌المللی به موزه‌های دنیا اهدا شده‌ است.

منظری با اشاره به این‌که ارزش هر نمونه شناسایی‌شده به نرخ کنونی اقتصاد جهانی حدود ۷۰ دلار است؛ گفت: با احتساب ۴/۵ میلیون نمونه، ارزش ریالی این مجموعه بیش از ۲۰ هزار همت تخمین زده می‌شود.

وی افزود: علاوه بر این، برخی از نمونه‌ها به دلیل انقراض احتمالی در دهه‌های اخیر، ارزش غیرقابل قیمت‌گذاری دارند.

منظری با بیان این‌که تمامی محققان و اعضای هیئت علمی مؤسسه تحقیقات گیاه‌پزشکی کشور بر شناسایی گروه‌های مختلف حشرات کشور تمرکز دارند؛ اظهار داشت: با توجه به ارتباط این مؤسسه با بخش کشاورزی، پروژه‌ها عمدتاً به شناسایی آفات فعال در باغات و مزارع اختصاص داشته و علاوه بر آن، شناسایی گونه‌های غیرکشاورزی نیز بخشی از وظایف این محققین است تا تنوع زیستی حشرات کشور به‌طور جامع مستند شود.

رئیس بخش تحقیقات رده‌بندی حشرات تأکید کرد: شناسایی دقیق آفات گام نخست برای هر اقدام کنترلی بوده و ارائه نام علمی صحیح یک آفت، اطلاعات ارزشمندی از پژوهش‌ها و روش‌های کنترل جهانی را در اختیار محققان قرار می‌دهد.

وی تصریح کرد: در صورت خطا در شناسایی، اقدامات کنترلی ناموفق خواهند بود و خسارات اقتصادی و زیست‌محیطی بیشتری به بار می‌آید.

منظری با اشاره به این‌که بخش زیادی از تنوع زیستی حشرات ایران توسط مؤسسه تحقیقات گیاه‌پزشکی کشور شناسایی شده است؛ گفت: همچنین بسیاری از پروژه‌های دانشگاهی و پایان‌نامه‌ها با همکاری این بخش انجام می‌شود.

وی ادامه داد: راهنمایی‌های علمی ارائه‌شده توسط محققان مؤسسه نقش مؤثری در ارتقای دانش رده‌بندی حشرات داشته است.

منظری گفت: موزه ملی حشرات ایران به‌عنوان گنجینه‌ای ارزشمند از تنوع زیستی کشور، نه تنها در عرصه علمی بلکه در حفظ منابع ژنتیکی و ارائه خدمات تحقیقاتی به متخصصان داخلی و خارجی جایگاهی بی‌بدیل دارد.

خبرنگار: شهرزاد مسعودی