عبور تولید روغن نباتی از مرز ۲ میلیون تن؛ روایتی از دو دهه تلاطم و تاب‌آوری

به گزارش ایانا، بر اساس داده‌های رسمی «انجمن صنفی صنایع روغن نباتی ایران»، بررسی روند تولید در بازه بیست‌ساله ۱۳۸۴ تا ۱۴۰۴، از ثبت یک سیر صعودی حکایت دارد. تولید روغن نباتی که در ابتدای این دوره با رقم یک‌هزار و ۴۶۵ هزار تن آغاز شده بود، در ایستگاه پایانی ۱۴۰۴ به ۲ هزار و ۱۴۲ هزار تن رسید تا تراز تولید این صنعت مهم غذایی، با رشدی چشمگیر همراه باشد.

تحلیل مقطعی این آمار نشان می‌دهد که سال ۱۳۹۷ نقطه عطفی در تاریخ معاصر این صنعت بوده است. در آن سال، همزمان با آغاز دور جدید تحریم‌ها و استقرار سیاست تخصیص ارز ۴۲۰۰ تومانی برای واردات روغن خام، مسیر تولید تغییر جهت داد. این سیاست که بعدها در سال ۱۴۰۱ با نرخ ۲۸۵۰۰ تومان تداوم یافت، هدفی جز حفظ جریان مواد اولیه و حمایت از صنایع پایین‌دستی نظیر تولیدکنندگان شیرینی، شکلات و دیگر محصولات غذایی نداشت.

با این حال، بزرگترین جراحی ساختاری در نیمه دوم سال ۱۴۰۴ رخ داد؛ جایی که با حذف ارز ترجیحی و حرکت به سمت همسان‌سازی نرخ ارز، قیمت واردات روغن خام به نرخ‌های بازار آزاد نزدیک شد. طبق تحلیل‌های انجمن روغن نباتی، اثر واقعی این سیاست در آمار تولید و ساختار هزینه‌ای صنعت، در سال ۱۴۰۵ به صورت شفاف‌تری خود را نشان خواهد داد.

در نهایت، نگاهی  عملکرد دو دهه گذشته نشان می‌دهد که تولید روغن نباتی پس از سال ۱۳۹۷ و تثبیت در محدوده ۱.۵ میلیون تنی، در یک روند صعودی مستمر، اکنون از قله ۲ میلیون تن عبور کرده است. این رشد پایدار، گویای آن است که صنایع غذایی کشور با تکیه بر ظرفیت‌های داخلی، توانسته‌اند با وجود سیاست‌های ارزی متغیر، امنیت زنجیره تأمین روغن خوراکی را حفظ و حتی توسعه دهند.