قائم‌مقام صندوق بیمه کشاورزی: فرهنگ‌سازی بیمه زمان‌بر است/ هیچ شرکتی ریسک بالای بیمه کشاوزی را نمی‌پذیرد

بهزاد باباخانی در گفت‌وگو با خبرنگار ایانا درباره  ریسک صنعت بیمه در بخش کشاورزی، گفت: صندوق، وزارت جهاد کشاورزی و دولت در مجموع ۲.۲ همت حق بیمه دریافت کرده‌اند، اما در مقابل باید نزدیک به ۱۲ همت غرامت گندم پرداخت کنند. هیچ شرکت بیمه‌ای چنین ریسک‌هایی را نمی‌پذیرد، اما چون وظیفه ما حمایت از کشاورزی است و با افتخار در خدمت کشاورزان و گندمکاران عزیز هستیم.

منابع حق بیمه کشاورز باید تعیین تکلیف شود

قائم‌مقام صندوق بیمه کشاورزی با اشاره به آغاز اجرای سال دوم طرح گفت: امسال تلاش کردیم اشتباهات سال اول را جبران و برخی موضوعات را ساماندهی کنیم، اما نکته اول، تعیین تکلیف منابع حق بیمه سهم کشاورز است؛ که اگر حل نشود، همان مشکلات همیشگی تکرار خواهد شد.

او با بیان اینکه هدف صندوق بیمه کشاورزی حمایت از کشاورز و کاهش نارضایتی است، گفت: در طرح بیمه اولین موضوع، حق بیمه سهم کشاورز بود که از چند مسیر مختلف پیگیری شد، موضوع ابتدا در شورای قیمت‌گذاری گندم مطرح و به محض مشخص شدن قیمت گندم، براساس تبصره‌ای که امسال اضافه شد، البته در سال‌های قبل وجود نداشت. 

باباخانی افزود: اکنون حق بیمه سهم کشاورز مازاد بر پول گندم در نظر گرفته می‌شود و توسط دولت پرداخت خواهد شد. این موضوع به ‌عنوان یک تبصره در شورای قیمت‌گذاری آورده شد، اولین کاری که ما انجام دادیم این بود که خیال کشاورزان را از این بابت راحت کنیم.

تاخیر در غرامت کشاورزی تعمدی نیست 

باباخانی با بیان اینکه صندوق بیمه فقط وظیفه جبران خسارت‌های ناشی از حوادث، خشکسالی و سایر عوامل خطر را دارد، تأکید کرد: صندوق بیمه، کشاورزان گندم‌کار را بیمه می‌کند تا اگر خسارتی وارد شد، بتواند یک کمک مالی حمایتی برای جبران بخشی از هزینه‌های تولید انجام دهد. موضوع امنیت غذایی به میزان تولید بستگی دارد و در صورت کاهش تولید به دلیل خسارت‌های اقلیمی، بخش‌های مرتبط با وزارت جهاد کشاورزی ورود می‌کنند.

او افزود: در حوزه دام و طیور، اگر حادثه‌ای برای یک مرغداری رخ دهد، حدود ۷۵ درصد هزینه‌های روز آن پرداخت می‌شود تا بتواند سریع فعالیت خود را از سر بگیرد. در این حوزه‌ها فاصله ارزیابی خسارت تا پرداخت کمتر از ۱۰ روز است.

قائم‌مقام صندوق بیمه کشاورزی درباره تأخیر در پرداخت غرامت در بخش زراعت و باغبانی گفت: در محصولاتی مانند گندم، اگر خسارت به‌طور کامل محصول را از بین نبرد، باید تا زمان برداشت صبر کنیم تا مشخص شود حادثه چه تأثیری بر میزان برداشت داشته است. این موضوع یک فرآیند علمی است و تعمدی در تأخیر وجود ندارد، در حالی که در دام و طیور به دلیل امکان تشخیص سریع، پرداخت غرامت زودتر انجام می‌شود.

فرهنگ‌سازی در صنعت بیمه زمان‌بر است

باباخانی درباره توسعه فرهنگ بیمه در جامعه روستاییان و کشاورزان، گفت: فرهنگ‌سازی در صنعت بیمه زمان‌بر است و در یک سال نتیجه نمی‌دهد. البته با کاهش اشکالات طرح، افزایش سطح تعهد و پرداخت حق بیمه از محل منابع دولتی، اعتماد کشاورزان به‌تدریج شکل می‌گیرد. به‌نظر من طی دو تا سه سال آینده این روند تکمیل می‌شود، هرچند محدودیت اصلی ما کمبود اعتبار است؛ زیرا جبران خسارت چند میلیون هکتار آسیب‌دیده با میانگین هزینه بالا، نیازمند منابعی بسیار فراتر از اعتبارات فعلی است.

او گفت: مبنای محاسبات صنعت بیمه بر اصلی به نام ضریب خطر یا ضریب ریسک استوار است، هرقدر ضریب ریسک بالاتر باشد حق بیمه بالاتر می‌رود، با بالاتر رفتن مبلغ حق بیمه، کشاورز فشار بیشتری را متحمل می‌شود و سطح تعهد پایین می‌آید. 

ریسک بیمه زراعت از دامداری بالاتر است

قائم مقام صندوق بیمه کشاورزی، افزود: زراعت و باغبانی جزو حوزه‌هایی هستند که با مساله ضریب ریسک بالا مواجه اند و با دامداری فرق دارند؛ حق بیمه دریافتی از دامدار 120 هزار تومان است و غرامت تخصیص داده شده 120 میلیون تومان، یعنی هزار برابر بیشتر است. این تفاوت چشمگیر در نرخ‌ها نشات گرفته از ضریب خطری است که کمتر از یک درصد است؛ در حالی که در محصولات زراعی مثل گندم 500 هزار تومان حق بیمه از کشاورز دریافت می‌شود و صندوق تنها 3 میلیون تومان غرامت را می‌تواند پرداخت کند.

او با بیان اینکه جبران خسارات ایراداتی هم دارد که حل آن نیازمند برنامه‌ریزی است، توضیح داد: رفع این ایراد با تقویت منابع ممکن خواهد شد تا بتوانیم هر سال میزان جبران خسارات محصولات را به مقدار واقعی و ارزش روز آ‌ن نزدیک کنیم.

قائم مقام صندوق بیمه کشاورزی با بیان اینکه  4 برنامه در پیشنهاد بودجه 1405 خدمت مجلس ارائه شده است، گفت: در این برنامه‌ها چهار بازه 30، 50، 75 و90 درصدی محاسبه شده که برای جبران خسارات چقدر پرداخت شود و چه مقدار منابع نیاز است. هر قدر منابع بیشتری کسب کنیم می‌توانیم از کشاورز حمایت بیشتری کنیم.

او با تاکید بر اینکه نباید اعتبارات دولتی را تنها منبع تامین بیمه کشاورزی در نظر بگیریم، افزود: صندوق بیمه در کنار اینکه یک شرکت حمایتی است، تابع مقررات شرکت‌های دولتی است برای همین صورت‌های مالی باید تراز باشد. برای تحقق این امر یکی از اقدامات درآمدزایی است.

درآمدزایی صندوق بیمه کشاروزی از ارزش گمرکی واردات

باباخانی با تاکید بر ضرورت پیش بینی منابع درآمدی جدیدی برای صندوق بیمه کشاروزی، اظهار داشت: درآمدزایی نه به این عنوان که سرمایه انباشت شود زیرا صندوق بیمه صرفا یک دستگاه حمایتی است. کسب سود در این‌ حالت امکان حمایت بیشتر از کشاورز را برای صندوق محقق می‌کند. 

او گفت: یکی از پیشنهادات این است که درصدی وام، مثلا پنج در هزار از مجموع ارزش گمرکی واردات و صادرات بخش کشاورزی را به عنوان منابع به صندوق بیمه تخصیص دهند که دیگر فشار تامین منابع روی بودجه سالانه اعمال نشود. بخش دیگری که می‌تواند درآمدزایی کند فعالیت‌های خود صندوق است که توضیح مفصلی دارد.

بیشتر ماشین‌آلات کشاورزی بیمه نیستند/ حوادث کشاورزان حین کار هم شامل بیمه‌ می‌شود 

قائم مقام صندوق بیمه کشاورزی گفت: در حال حاضر 700 هزار ماشین‌آلات کشاورزی داریم مثل تراکتور و کمباین که عمدتا بیمه نیستند، یعنی این بین بخشی وجود دارد که بیمه‌های بازرگانی تا کنون نتوانستند بیمه کنند. به ما هم اجازه ورود و دخالت نمی‌دهند. این یک ایراد جدی است زیرا امکان درآمدزایی صندوق را سلب کرده و بخشی را که ضریب خطر بیمه در آن پایین است، از دست داده است.  

او گفت: اخیرا با پیگیری‌های انجام شده، معاون قوانین مجلس نظر حقوقی خود را در مورد قانون صندوق بیمه اعلام کرد و به صراحت گفتند «می‌توانید برای حوزه حمل‌ونقل و شخص ثالث حتی حوادث کارگران و کشاورزان حین کار هم بیمه‌گری کنید». این موضوع به بیمه مرکزی هم ابلاغ شده و ما در حال فعال‌سازی آن هستیم.

جایگاه ممتازی در جهان داریم، اما مظلومیم

باباخانی درباره پرریسک بودن مدیریت بیمه و ریسک پذیری این بخش، گفت: بیمه قبل از هر چیز یک صنعت اقتصادی است. پیش از این فعالیت‌هایی در معاونت اقتصادی استانداری داشتم، اساس‌نامه و قانون‌نامه صندوق بیمه را مطالعه کردم احساس کردم خیلی قابلیت کار دارد. البته می‌دانستم ریسک‌هایی دارد و توقعات بالا است ولی ظرفیت خوبی هم دارد. 

قائم مقام صندوق بیمه کشاورزی، گفت: صندوق بیمه مظلوم واقع شده در حالی که می‌توان گفت در سطح بین‌المللی عملکرد ممتازی دارد. همیشه وجه منفی ماجرا را پررنگ دیدیم و به جایی که خدمات انجام می‌شود توجه نشده است. 

او تصریح کرد: بخش کشاورزی ریسک بالایی دارد و ورود به بخش بیمه کشاورزی ریسک بیشتری دارد در این میان هیچ نهادی در صنعت بیمه کمک نمی‌کند و تمام بار ریسک بخش کشاورزی بر گردن صندوق بیمه است. با قابلیت‌هایی که دارد  می‌توان ظرفیت‌هایی را ساخت که به بخش کشاورزی کشاورزی کمک کند و صندوق بیمه را از این مظلومیت خارج کند و جامعه خدمات آن را بشناسد.