Iranian Agriculture News Agency
سازمان دامپزشکی و نقش کلیدی آن در الحاق کشور به اتحادیه اقتصادی اوراسیا

دکتر علی صفر ماکنعلی معاون بهداشتی و پیشگیری سازمان دامپزشکی کشور

 

اتحادیه اقتصادی اوراسیا در سال ۲۰۱۴ میلادی تشکیل شد این اتحادیه در حقیقت شامل کشورهایی است که در منطقه شمال و مرکز آسیا و شرق اروپا واقع شده‌اند. این اتحادیه کار رسمی خود را از ژانویه ۲۰۱۵ میلادی آغاز کرد. این ابتکار، اتحادیه اقتصادی اوراسیا را به بازاری برای ۱۸۳ میلیون نفر تبدیل کرده است. چرایی شکل‌گیری این اتحادیه به حوادث بین‌المللی بازمی‌گردد که پس از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی سابق رخ داد و جمهوری‌های کوچک منطقه آسیای میانه از منظر اقتصادی تضعیف شدند. پس از این زلزله سیاسی کشورهای پسا شوروی دست به اصلاحات اقتصادی و ترویج خصوصی‌سازی زدند. در سال ۱۹۹۴میلادی  نخستین رییس‌جمهور قزاقستان، نورسلطان نظربایف در یک سخنرانی‌ که در دانشگاه ملی مسکو داشت، ایده تشکیل یک بلوک اقتصادی منطقه‌ای را به منظور افزایش نرخ تبادل تجارت آسیا و اروپا مطرح کرد. این ایده به دلیل تمرکز آن بر افزایش تجارت و سرمایه‌گذاری در منطقه و به نوعی مقابله با اتحادیه‌های چندجانبه و پیوسته اروپایی مورد استقبال قرار گرفت. بهبود توسعه پایدار و ارتقای کیفیت سطح زندگی کشورهای عضو، اصلی‌ترین دلیل شکل‌گیری اتحادیه اقتصادی اوراسیا بوده است. اتحادیه اقتصادی اوراسیا [1] متشکل از جمهوری ارمنستان ، جمهوری بلاروس ، جمهوری قزاقستان ، جمهوری قرقیزستان و فدراسیون روسیه می باشند. این اتحادیه یک سازمان بین­المللی برای یکپارچگی  اقتصادی منطقه ای است. نکته قابل توجه اینکه، این سازمان یک شخصیت حقوقی بین المللی است و توسط پیمان اتحادیه اقتصادی اوراسیا تأسیس شده است. امضاء این قرارداد در پی مذاکرات متعدد طی دو سال گذشته انجام شده که برپایه آن طرفین توانسته‌اند برای اعمال تعرفه‌های گمرکی ترجیحی روی بسیاری از کالاهایی که از ایران به پنج کشور عضو این اتحادیه یعنی روسیه، ارمنستان، قزاقستان، بلاروس و قرقیزستان صادر می‌شود و همچنین کالاهایی که از این کشورها به ایران وارد می‌شود، به توافق برسند.

پس از طی یک مسیر مهم فنی و دیپلماتیک و تصویب مجلس شورای نهایتا بعد از ظهر روز چهارشنبه مورخ ششم شهریور ماه سال جاری در شهر مسکو  مرکز فدراسیون روسیه در محل دبیرخانه کمیسیون اتحادیه اقتصادی اوراسیا، یادداشت رسمی میان جمهوری اسلامی ایران و دبیرکل اتحادیه اقتصادی اوراسیا  مبادله شد و این موافقتنامه با گذشت شصت روز در ششم آبان ماه سال جاری عملیاتی و به صورت رسمی وارد آن می شویم.  این موافقتنامه شامل 862 قلم کالا است که 502 قلم از آن ترجیحات اعطایی اوراسیا به ایران است و 360 قلم هم ترجیحات اعطایی ما به اتحادیه اوراسیا است و تعدادی از ترجیحات اعطایی ما به اتحادیه اوراسیا کالاهای مرتبط با سازمان دامپزشکی کشور می باشند. ازششم آبان ماه سال جاری  وارد فاز پیاده‌سازی این موافقتنامه می‌شویم. اما یک سال بعد، موافقتنامه تمام عیار تجارت آزاد با اوراسیا امضا خواهد شد و از سه سال دیگر تقریباً تمام کالاها مشمول کاهش تعرفه گمرکی خواهند شد. این اتفاق بسیار مهمی در روابط ایران با کشورهای همسایه محسوب می‌شود. ایران برای نخستین بار پس از پیروزی انقلاب اسلامی است که در یک موافقتنامه اقتصادی منطقه‌ای به شکل فعال وارد می‌شود و از این طریق می‌تواند از مرزهای زمینی جمهوری ارمنستان و مرزهای آبی با روسیه و قزاقستان در بازارهای این اتحادیه حضور پیدا کند.

ارکان اتحادیه اقتصادی اوراسیا :

شورای عالی اقتصادی اوراسیا، مهمترین رکن اتحادیه اقتصادی اوراسیا است که از سران کشورهای عضو تشکیل شده است. دومین رکن اتحادیه، شورای بین دولتی اوراسیا است که اعضای آن، نخست وزیران کشورهای عضو هستند. کمیسیون اقتصادی اوراسیا، رکن اجرایی اتحادیه است. مقر این کمیسیون به عنوان سازمان نظارتی بر اتحادیه گمرکی، در مسکو قرار دارد، متشکل از ده نفر است که از هر پنج کشور عضو، دو نفر نماینده در آن حضور دارد. در کمیسیون اقتصادی اوراسیا بیش از یک هزار نفر از متخصصان مربوطه مشغول به فعالیت هستند. تصمیمات کمیسیون اقتصادی اوراسیا در صورتی که توسط دو سوم آراء در هیأت ده نفره تصویب شود، برای تمامی کشورهای عضو الزام‌آور خواهد بود. با این حال، هر یک از اعضا از طریق کمیسیون شورای اقتصادی اوراسیا که شامل معاونان نخست وزیران کشورهای عضو است، دارای حق وتو هستند. در صورتی که میان اعضا در خصوص موضوعی اختلاف وجود داشته باشد، موضوع اختلاف به نخست وزیران کشورهای عضو که دو بار در سال در قالب شورای بین دولتی اوراسیا با یکدیگر ملاقات می‌کنند، ارسال می‌شود. معمولاً موضوعات خطیر و بحث‌برانگیز به شورای عالی اقتصادی اوراسیا، که سالانه در سطح سران برگزار می‌شود، ارجاع داده می‌شود. همچنین یک نهاد قضایی تحت عنوان دادگاه اتحادیه اقتصادی اوراسیا وجود دارد که به حل اختلاف و تفسیر مسائل حقوقی اتحادیه می‌پردازد.دازد.

اهداف ایجاد اتحادیه اقتصادی اوراسیا :

مهمترین هدف  ایجاد این اتحادیه ارتقاء همه جانبه ، بالا بردن رقابت و همکاری بین اقتصادهای ملی و ارتقاء توسعه پایدار می باشد. ایجاد فضای واحد اقتصادی، توسعه بازار مشترک و دستیابی به حرکت آزاد کالا، سرمایه، خدمات و مردم در بازار واحد کشورهای عضو، کاهش قیمت کالاها با کاهش هزینه‌های حمل و نقل مواد خام، ترویج رقابت سالم در بازار مشترک، سیاست‌های مشترک در کشاورزی، انرژی، فناوری و حمل و نقل مهمترین اهداف تشکیل این اتحادیه می باشد

فرآیند زمانی الحاق کشورمان به اتحادیه اقتصادی اوراسیا:

سیرزمانی مصوبات و فرایند پیوستن ایران به اتحادیه اقتصادی اوراسیا تا به امروز به شرح زیر است:

  1. اردیبهشت‌ماه 1397: امضای توافقنامه تجارت ترجیحی ایران با اوراسیا در آستانه قزاقستان
  2. بهمن‌ماه 1397: تصویب فوریت لایحه موافقتنامه تشکیل منطقه آزاد تجاری ایران و اوراسیا در مجلس شورای اسلامی
  3. خردادماه 1398: تصویب کلیات لایحه موافقتنامه موقت تشکیل منطقه آزاد تجاری بین جمهوری اسلامی ایران و اتحادیه اقتصادی اوراسیا و کشور‌های عضو در مجلس شورای اسلامی
  4. خردادماه 1398: تصویب موافقتنامه تشکیل منطقه آزاد تجاری ایران و اوراسیا
  5. تیرماه 1398 ابلاغ قانون پیوستن ایران به اتحادیه اقتصادی اوراسیا توسط رئیس‌جمهور

  پس از تصویب قانون الحاق در مجلس شورای اسلامی، تایید شورای نگهبان و ابلاغ توسط رییس محترم جمهور کشورمان، جمهوری اسلامی ایران در تاریخ پنجم آذرماه سال جاری بعنوان ششمین کشور به این اتحادیه بسیار مهم بطور موقت ملحق می شود و در ششم آبان ماه سال جاری عملیاتی و به صورت رسمی وارد آن می شویم که پس از طی یک بازه زمانی سه ساله و شاید هم پس از طی یک دوره  بسیار کوتاه بطور دائم عضو این اتحادیه بشویم.

در مسیر ایران و اوراسیا چه نقص‌هایی وجود دارد؟

قطعا موضوع الحاق ایران به اتحادیه اوراسیا یک شبه رخ نداده است. دولتمردان ایرانی سالهاست که به دنبال پیوستن به بازارهای جهانی هستند اما در مسیر تجارت ایران با اوراسیا نقص‌هایی وجود داشت که در این سال‌ها باعث برهم خوردن توسعه مبادلات تجاری می‌شد. عدم برقراری شبکه بانکی و همخوان نبودن استانداردهای داخلی با جهان باعث شد تا برنامه الحاق ایران به اتحادیه اقتصادی اوراسیا به تعویق بیافتد. حال که ما وارد یک بازار حدود ۸۰۰ میلیارد دلاری می شویم باید استانداردها، دستورالعمل های فنی  بین المللی را بشناسیم و به آنها پایبند باشیم.بنابراین سازمان ملی استاندارد، سازمان دامپزشکی کشور،گمرک، سازمان توسعه تجارت، اتاق‌های بازرگانی ،وزارتخانه‌های صمت، کشاورزی و نیرو مسئولیت سنگین و نقش مهمی را در این مسیر جدید دارند.

راهبرد سازمان دامپزشکی ایران در رابطه با الحاق به اتحادیه اقتضادی اوراسیا

در راستای اطلاع رسانی و لزوم دفاع همه جانبه از این موافقت نامه بسیار مهم، از دیدگاه سازمان دامپزشکی کشور ضرورت دارد بسترها و تمهیدات لازم اعم از اصلاح دستورالعمل ها و یا تدوین دستورالعمل های جدید فراهم گردد . باید بپذیریم در بعضی از زمینه ها نیاز به تغییر داریم و باید قبول کنیم که بعضی از دستورالعمل های ما در تطابق با دستورالعمل های بین­المللی از جمله دستورالعمل های بهداشت دام و سلامت مواد غذایی حاکم بر این اتحادیه  نیستند و ضرورت دارد با دقت و بر اساس اسناد بالادستی  بین المللی بهداشت دام و سلامت مواد غذایی نسبت به اصلاح و تدوین دستورالعمل ها اقدام نماییم هر چند در این مسیر  بنا به دلایلی از جمله عدم شناخت عده ای به اسناد بالادستی بین المللی ممکن است  مقاومت­ها و مخالفت هایی وجود داشته باشد که باعث سخت و ناهموار شدن مسیر الحاق دائمی کشورمان به این اتحادیه بسیار مهم بشود و چنانچه مسیر به درستی مدیریت نشود ممکن است الحاق دائم ما را با مشکل مواجه کند. لذا ضرورت دارد در این زمینه سازمان دامپزشکی کشور بعنوان مرجع ذیصلاح بهداشت دام و سلامت مواد غذایی ضمن اطلاع رسانی و فراهم کردن تمهیدات فنی لازم و اقدامات اساسی مرتبط را نیزانجام دهد .

از آنجاییکه  الحاق کشور به این اتحادیه بسیار مهم حرکت آزاد کالاها از جمله کالاهای مرتبط با سازمان دامپزشکی کشور  ( نواع دام زنده، دارو و فرآورده های بیولوژیک و فرآورده های خام دامی) ، خدمات ، سرمایه و نیروی کار را فراهم می کند ، کشورهای عضو الزاما بایستی  سیاست های هماهنگ و واحدی را در بخش های تعیین شده توسط پیمان و توافق های بین­المللی در اتحادیه دنبال کنند، قبلا در اتحادیه اقتصادی اوراسیا دستورالعمل های متعددی برای تردد وتجارت انواع دام زنده و فرآورده های خام دامی توسط دامپزشکی های کشورهای عضو تهیه و منتشر شده است لذا می طلبد با درایت در سازمان دامپزشکی کشور و با سرعت مناسب  برنامه ها، دستورالعمل ها و استانداردهایی که در تطابق با استاندارد های بین­المللی  نیستند را اصلاح کنیم و در مواردی که برنامه ی خاصی ضرورت داشته و ما نداشته ایم طراحی و عملیاتی کنیم  و این مهم در قالب تشکیل یک کارگروه الحاق به این اتحادیه مهم بایستی عملیاتی شود. کارگروهی متشکل از نمایندگان مطلع و تام الاختیار دفاتر تخصصی سازمان دامپزشکی کشور و نمایندگان بخش خصوصی . نکته قابل توجه این است که  مذاکرات گمرکی ایران با اتحادیه اوراسیا برای افزایش همکاری‌های متقابل منجر به تشکیل نخستین کارگروه ترانزیت کالا میان ایران و اتحادیه اوراسیا شده است و این اتحادیه خواهان تشکیل کارگروهی برای بهره‌مندی کشورهای عضو اوراسیا از ظرفیت‌های ایران برای ترانزیت و مبادله کالا با هند، پاکستان، کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس و کشورهای جنوب شرق آسیا شده است این اتحادیه استفاده از ظرفیت‌های ایران در زمینه ترانزیت و استفاده از ظرفیت ایران برای مبادلات تجاری کشورهای عضو اتحادیه اقتصادی اوراسیا با هند و پاکستان و جنوب شرق آسیا را بسیار حائز اهمیت می داند و آن را یکی از فاکتورهای مهم توسعه تجارت اوراسیا و به تبع آن همگرایی اقتصادی کشورهای منطقه و خاور دور به شمار آورده است. یکی از مهمترین فعالیت های این اتحادیه اقتصادی با کشورمان مرتبط با ترانزیت دام زنده از مسیر ایران خواهد بود تا سایر اعضاء آن بتوانند به بازار هشت میلیون راسی دام سبک کشورهای حوزه خلیج فارس دست پیدا کنند و امیداوارم با مکانیزمی خاصی، دست اندرکاران تنظیم بازار کشورمان بتوانند با توجه به مزیت هایی که برای صادرات دام زنده  در داخل کشور وجود دارد به شکلی مدیریت شده صادرات دام زنده را آزاد نمایند .

 چنانچه بعضی از سازمان های تخصصی کشورمان از جمله سازمان دامپزشکی کشور اصرار بر اجرا و ادامه دستورالعمل های متضاد با دستورالعمل های حاکم بر این اتحادیه اقتصادی داشته باشند، دراینصورت الحاق دائم ما به این اتحادیه اقتصادی با مشکلات عدیده ای مواجه خواهد شد لذا ضرورت دارد با دید وسیع و بینشی عمیق در این زمینه عمل کنیم . برای رسیدن به این مهم سازمان دامپزشکی کشور با دقت و ظرافت گام های اساسی را با سرعت مناسب با تشکیل کارگروه مرتبط در سازمان بر خواهد داشت اولین گام در سازمان دامپزشکی کشور تشکیل کارگروه فنی مرتبط می باشد که شرح وظایف این کارگروه تخصصی به شرح زیر خواهد بود :

  1. برگزاری دوره های آموزشی بشکل Self-exercise   برای همکاران سازمان دامپزشکی کشور در سطوح ملی و استانی
  2. برگزاری نشست های پیگیرانه[2] بصورت حقیقی ویا مجازی با سازمان های دامپزشکی حاکمیتی کشورهای عضو اتحادیه اقتصادی اوراسیا
  3. هماهنگی و تشریک مساعی  با دست اندکاران بخش خصوصی و اساتید دانشگاه  برای اجرای برنامه های بهداشت دام و سلامت مواد غذایی مطابق با دستورالعمل های بهداشتی حاکم بر اتحادیه اقتصادی اوراسیا به منظور صادرات و دسترسی کالاهای ایرانی مرتبط با سازمان دامپزشکی کشور به بازارهای کشورهای عضو اتحادیه اقتصادی اوراسیا
  4. بروز رسانی و اجرای برنامه ی ملی کنترلی برای بیماری های خاص طیور از جمله نیوکاسل، سالمونلا و آنفلوانزای پرندگان برای دسترسی تولیدات و محصولات صنعت طیور کشورمان اعم از جوجه یک روزه، تخم نطفه دار، به بازارهای کشورهای عضو اتحادیه اقتصادی اوراسیا
  5. تهیه و اجرای برنامه ملی کنترل پسماندها در صنعت طیور کشور برای دسترسی ، تخم مرغ مصرف خانوار و گوشت مرغ به بازارهای کشورهای عضو اتحادیه اقتصادی اوراسیا
  6. ارتقاء برنامه های ملی کنترلی برای بیماری های فرامرزی و بیماری های مشترک بین انسان و حیوان در قالب برنامه پیشرونده[3] با تاکید بر  بیماری های تب مالت، سل و تب برفکی، زبان آبی،  در کشور
  7. اجرای برنامه ملی کاهش سالمونلا در کشور در سطوح مختلف، خوشبختانه پس از فراخوان اردیبهشت ماه سال 1397 این برنامه طراحی و عملیات اجرایی آن نیز آغاز گردیده است
  8. اجرای برنامه ملی پسماندها[4] برای انواع گوشت قرمز و گوشت سفید از مزرعه تا سفره
  9. به روز رسانی مطالبات بهداشتی برای واردات[5] انواع دام زنده ( مولد، پرواری، کشتاری) به استناد اسناد بالا دستی بین المللی و شرایط بهداشتی حاکم بر کشورهای عضو اتحادیه اقتصادی اوراسیا برای تجارت انواع دام زنده
  10. تدوین و به روز رسانی دستورالعمل های بهداشتی قرنطینه ای برای تزانزیت انواع دام زنده ( مولد، پرواری، کشتاری) و فرآورده های خام دامی  براساس شرایط بهداشتی حاکم بر کشورهای عضو اتحادیه اقتضادی اوراسیا
  11. بروز رسانی وتدوین برنامه نوین برای نمونه برداری، انجام آزمایش و برخورد با محموله های وارداتی در قرنطینه­های دامپزشکی در مبادی ورودی دریایی، زمینی و هوایی متناسب با دستورالعمل های بین المللی
  12. اعتبار بخشی آزمایشگاههای دامپزشکی کشور توسط سازمان های اعتبار بخش بین المللی برای انجام تست های آزمایشگاهی جمع آوری شده در قالب برنامه ملی کنترل پسماندها
  13. ایجاد شبکه آزمایشگاهی دامپزشکی بصورت منطقه ایی با کشورهای عضو اتحادیه اقتصادی اوراسیا

 یکشنبه بیست و هشتم مهر ماه سال 1398 خورشیدی

 

انتهای پیام

دیدگاه تان را بنویسید