پاسخ بانک کشاورزی به دغدغه کشاورزان استان فارس/ گلایه از اجرایی نشدن نقشه‌های UTM اراضی مشاعی توسط اداره ثبت

بانک کشاورزی در روند اجرایی شدن، طرح توسعه کشاورزی و تسریع آن چه اقداماتی در فارس انجام داده است؟

اعتبارات تخصیصی از محل منابع صندوق توسعه ملی به دو بخش تقسیم می‌شود.

الف) طرح‌های توسعه کشاورزی سال 1390 با میانگین نرخ هفت درصد بدین ترتیب که نسبت سهم بانک و سهم صندوق توسعه ملی به ترتیب 45 و 55 درصد بوده که نرخ سود بانک در دوران مشارکت مدنی 18 درصد و در زمان فروش اقساطی 15 درصد بوده و سهم صندوق توسعه ملی بدون سود است. از این محل تعداد دوهزار و 981 طرح به مبلغ هفت‌هزار و 91 میلیارد ریال در ستاد اجرایی طرحهای توسعه کشاورزی استان تصویب و به بانک ابلاغ شده است؛ لازم به ذکر است که اعتبار تخصیصی به استان برابر سه‌هزار و 13 میلیارد بوده که نسبت طرح‌های مصوب به اعتبار تخصیصی 235 درصد است که کلیه اعتبار ابلاغی جذب و یا در شرف انعقاد قرار است که تعداد یک‌هزار و 602 طرح را شامل می‌شود.

ب) طرح‌های توسعه کشاورزی سال 1391 کلاً از سوی صندوق توسعه ملی تأمین اعتبار شده و بیش از 521 میلیارد ریال بوده که تاکنون 58 طرح به مبلغ 666 میلیارد ریال در استان تصویب و به اداره مرکزی ارسال شده و تاکنون 25 طرح به مبلغ 285 میلیارد ریال مسدودی اخذ شده و تا تاریخ 20 مهرماه سال جاری تعداد 19 طرح به مبلغ 182 میلیارد ریال انعقاد قرارداد شده که استان فارس از نقطه نظر جذب این اعتبارات جزء استان‌های پیشرو بوده است، تلاش‌های بی‌وقفه همکاران در دبیرخانه ستاد اجرایی استان شامل کارشناسان سازمان جهاد کشاورزی استان، اداره تعاون، کار و رفاه اجتماعی، استانداری و امور اقتصادی و دارایی در تسریع تصویب طرح‌ها و معاضدت‌های استاندار استان بسیار مؤثر بوده است. تشکیل جلسات هماهنگی با فرمانداران و مدیریت‌های جهاد کشاورزی و رؤسای شعب بانک در شهرستان‌ها جهت کمک به رفع مشکلات طرح‌ها در تسریع بررسی و پرداخت تسهیلات بسیار مؤثر بوده است. تمهیداتی از قبیل افزایش سقف ضمانتی تسهیلات و تفویض اختیارات ویژه به شعب در تصویب تسهیلات و نیز قبول اسناد منازل مسکونی متقاضیان (روستایی - شهری) به‌عنوان وثیقه تسهیلات کمک شایانی به جذب سریع این تسهیلات کرده است.

در سال 92 بانک کشاورزی چه سرمایه‌گذاری‌های کلانی در سطح استان داشته است و چه زمانی به نتیجه می‌رسند؟

بانک کشاورزی استان فارس تا این تاریخ 70 هزار و 249 فقره تسهیلات به مبلغ شش‌هزار و 590 میلیارد ریال به بهره‌برداران بخش کشاورزی پرداخت کرده که نسبت به مدت زمان مشابه از نظر تعداد 24 درصد و از نظر مبلغ 70 درصد رشد را نشان می‌دهد. تسهیلات پرداختی عمدتاً از محل منابع داخلی بانک، اعتبارات کمک‌های فنی اعتباری سال‌های 1390 و 1391 و نیز صندوق توسعه ملی بوده که در زیربخش‌های آب و خاک، سیستم‌های آبیاری نوین، دامپروری، شیلات، طیور، صنایع تبدیلی و تکمیلی و... پرداخت شده است. تاکنون 40 فقره تسهیلات بالای 10 میلیارد ریال تصویب و پرداخت شده است که برخی بعضاً به بهره‌برداری رسیده و بقیه طرح‌ها با توجه به حجم بالای عملیات پیش‌بینی می‌شود حداکثر تا پایان سال 1393 به بهره‌برداری برسند.

یکی از گلایه‌های مسئولان و کشاورزان، کمبود شعب بانک در سطح شهرستان‌ها است. شما به‌عنوان رئیس شعب برای رفع این مشکل چه کارهایی انجام داده‌اید؟

بانک کشاورزی استان فارس دارای 145 شعبه در سراسر استان است که برخی از آنان در دورافتاده‌ترین نقاط استان به بهره‌برداران بخش کشاورزی ارائه خدمت می‌کنند، بعضاً در نقاطی که هیچ‌یک از بانک‌های دیگر حضور ندارند. تعداد شعب بانک در مراکز شهرستان‌ها محدود و نیاز به توسعه شعب در مراکز شهرستان‌ها به‌ویژه شهر شیراز است. مدیریت استان پیشنهاد تأسیس تعداد زیادی از شعب را در شیراز و مراکز شهرستان‌ها ارائه کرده است؛ لیکن تأسیس شعب جدید نیاز به مجوز بانک مرکزی دارد که در دو سال اخیر بانک مرکزی مجوز جدیدی صادر نکرده است.

بخشنامه اداره حقوقی بانک، مبنی بر اینکه نقشه‌های اراضی مشاع کشاورزان که مختصات UTM داشته باشد ثبت آنها را تأیید کند، آیا این بخشنامه در استان اجرا شده، نظر شما چیست؟

بانک کشاورزی طی 80 سال گذشته همواره اراضی کشاورزان که دارای سند مالکیت بوده را اعم از شش دانگ و مشاع و حتی اراضی اجاره‌ای واگذاری دولت، به‌عنوان مورد عمل و وثیقه قبول و در رهن قرار داده است.

در سال‌های اخیر قوانین و بخشنامه‌های جدید ثبتی ترهین بعضی از اراضی کشاورزان را دچار مشکل کرده است. اخیراً اداره ثبت در زمان انتقال اراضی مشاعی تملیکی بانک که از طریق مزایده به خریداران واگذار شده را مستلزم ارائه نقشه UTM می‌کند و از انتقال سند انتقال اجرایی بانک به نام خریداران خودداری می‌کند و این امر علاوه بر اینکه فروش و واگذاری املاک تملیکی بانک را با مشکل جدی روبه‌رو کرده است مانع از اجرای تعهدات بانک در قبال برندگان مزایده و خریداران املاک تملیکی می‌شود. از این رو به‌منظور پیشگیری از مشکلات آینده اداره کل حقوقی بانک طی بخشنامه‌ای ارتهان کلیه اسناد مشاعی و نسق‌های زراعی تک برگی را موکول به ارائه نقشه UTM کرده است. بر اساس بند (و) ماده 49 برنامه پنجم توسعه کشور و بند (الف) ماده 12 قانون ارتقاء سلامت اداری، سازمان ثبت اسناد و املاک کشور موظف است نسبت به تکمیل و اجرای طرح حدنگاری (کاداستر) اقدام کند؛ لذا تکلیف قانونی برای سازمان ثبت، جهت تهیه نقشه‌های utm اراضی وجود داشته، اما عملیاتی شدن تکلیف قانونی فوق تاکنون توسط آن سازمان با مشکلاتی همراه بوده است.

بانک کشاورزی استان فارس جهت حل مشکل در تاریخ 25 تیرماه 92 طی نامه‌ای به استانداری فارس پیشنهاد کرد جلسه‌ای با حضور نمایندگان جهاد کشاورزی، منابع طبیعی و اداره ثبت اسناد و املاک استان به میزبانی استانداری تشکیل شود تا اداره ثبت نقشه‌های utm اراضی مشاع که توسط اداره کل منابع طبیعی تهیه شده را قبول و تأیید کند، یا اینکه نقشه‌های utm اراضی مشاع که با هزینه کشاورزان توسط کارشناس رسمی دادگستری یا کارشناس ذی‌صلاح ثبتی تهیه شده را تأیید کند، اما به‌رغم تأکید مدیرکل دفتر هماهنگی امور اقتصادی و بین‌الملل استانداری فارس مبنی بر اجابت و انجام پیشنهاد فوق، تاکنون اجرایی نشده است.

یکی از مشکلات اساسی کشاورزان برای گرفتن تسهیلات، وثیقه است. چراکه به‌رغم قانون پنجم توسعه، قانون افزایش بهره‌وری و... بانک کشاورزی حاضر نیست مسکن روستایی را به‌عنوان وثیقه قبول کند. چرا؟!

بانک کشاورزی به موجب ماده 26 قانون بودجه سال 90 در قبال پرداخت تسهیلات به کشاورزان و روستاییان اسناد منازل مسکونی روستایی را به‌عنوان وثیقه مورد پذیرش قرار می‌دهد، در اجرای قانون فوق و همچنین بخشنامه‌های بانک، اسناد منازل روستایی که دارای سند ثبتی شش دانگ، جواز ساخت، پایان کار و یا ارائه عدم خلافی و رعایت تناسب عرصه و اعیان باشد در قبال تسهیلات کشاورزی و روستایی به‌عنوان وثیقه در رهن قرار می‌دهد. البته جهت مساعدت بیشتر، کشاورزان می‌توانند منازل روستایی بستگان درجه یک (شامل همسر، پدر و مادر و فرزندان) را نیز به‌عنوان وثیقه تکمیلی در حوزه همان روستا در رهن قرار دهند.

چه سیاستی برای تسریع پاسخگویی به کشاورزان طراحی کرده‌اید؟ و امسال چه تعداد طرح در شعب جاری رد یا پذیرفته شده است؟

بانک کشاورزی با مجهز کردن شعب خود به سیستم Core banking، Mobile banking، Sms banking،Internet banking و همچنین امکان بازپرداخت تسهیلات از طریق دستگاه‌های ATM و ثبت نام اینترنتی تسهیلات و نیز سامانه اعتبارات خرد، امکانات عدم حضور فیزیکی مشتریان در شعب، جهت تسریع خدمت‌رسانی به بهره‌برداران بخش کشاورزی را فراهم کرده است. در سال جاری تاکنون 70 هزار و 249 فقره تسهیلات به مبلغ شش‌هزار و 590 میلیارد ریال به متقاضیان پرداخت شده و تعداد معدودی از طرح‌ها نیز که یکی از موارد چهارگانه اهلیت متقاضی، توجیه اقتصادی، فنی و مالی را نداشته‌اند مورد پذیرش قرار نگرفته‌اند. با این حال، افزایش پرداخت تسهیلات و رشد آن بیانگر تسهیل شرایط پرداخت تسهیلات در شعب استان است.

چه برنامه‌ای برای دانش‌آموختگان کشاورزی و دادن تسهیلات به آنها دارید؟

برنامه‌های مدون بانک سال‌های مدیدی است که جهت تأمین منابع مالی طرح‌های ارائه‌شده توسط دانش‌آموختگان بخش کشاورزی ارائه شده و به مرور زمان تغییراتی در مفاد آن جهت کمک به دانش‌آموختگان بخش کشاورزی اعمال شده است، ازجمله پرداخت تسهیلات تضمینی تا سقف 500 میلیون ریال، کاهش سهم‌الشرکه آنان تا 10 درصد در قراردادهای مشارکت مدنی و قبول قسمتی از هزینه‌های خرید محل اجرای طرح درآورده مشتری است.

چه اقداماتی برای توانمندسازی بخش خصوصی کشاورزی انجام داده‌اید؟

اساساً تأمین منابع مالی بهره‌برداران بخش خصوصی و تسهیل شرایط پرداخت ازجمله تضمین تسهیلات ازجمله راهکارهای بانک کشاورزی است. برون‌سپاری برخی از فعالیت‌ها ازجمله در امور بیمه محصولات کشاورزی و نیز برون‌سپاری اعتبارات خرد ازجمله راهکارهای تقویت بخش خصوصی است./

خبرنگار: فرید مرادی

A-920804-02_R