تفاوت ریش‌سفیدان با گیس‌چرمه‌ها/ چگونه طرح‌های توسعه می‌تواند در روستاها تحقق یابد؟/ چگونه روستاییان از نمی‌دانم به می‌دانم رسیدند؟/ زنان در سالمندی و مردان در جوانی مرجع مشورت در روستاها قرار می‌گیرند
مشارکت روستایی در گفت‌وگو با منیژه مقصودی، عضو هیأت علمی دانشگاه تهران

تفاوت ریش‌سفیدان با گیس‌چرمه‌ها/ چگونه طرح‌های توسعه می‌تواند در روستاها تحقق یابد؟/ چگونه روستاییان از نمی‌دانم به می‌دانم رسیدند؟/ زنان در سالمندی و مردان در جوانی مرجع مشورت در روستاها قرار می‌گیرند

انسان‌شناسی علمی است که می‌تواند از روابط میان فردی و میان گروهی پی به نظام‌های حاکم بر جوامع شهری و روستایی ببرد، اما شیوه ارتباط با هر یک از این دو جامعه متفاوت است. در گفت‌وگویی که با دکتر منیژه مقصودی، عضو هیأت علمی دانشگاه تهران انجام دادم، دریافتم که شیوه ارتباط تعیین‌کننده میزان صحت اطلاعات و داده‌های روستایی هم می‌تواند باشد.
توسعه روستایی در هیأت دولت وزیر ندارد/ 70 درصد حاشیه‌نشین‌ها (10 میلیون نفر) روستایی هستند/ تغذیه توسعه روستایی از علوم کلاسیک منسوخ‌شده/ سمن‌ها از جایگاه واقعی میان قدرت بازار و دولت برخوردار نشده‌اند
گفت‌وگو با دکتر عبدالرضا افتخاری، عضو هیأت علمی دانشگاه تربیت مدرس

توسعه روستایی در هیأت دولت وزیر ندارد/ 70 درصد حاشیه‌نشین‌ها (10 میلیون نفر) روستایی هستند/ تغذیه توسعه روستایی از علوم کلاسیک منسوخ‌شده/ سمن‌ها از جایگاه واقعی میان قدرت بازار و دولت برخوردار نشده‌اند

توسعه روستایی ایران از مشکلات عدیده‌ای رنج می‌برد؛ نبود نقشه راه مشخص از این نظر که مفهوم توسعه در کشور بازتعریف نشده و هنوز آبشخور توسعه روستایی مفاهیم نقض شده توسعه کلاسیک است. همچنین توسعه روستایی در دولت بدون جایگاه وزارتی است و از نظر اجتماعی نیز بدون تشکل‌های مردم نهاد و سمن‌ها، موجودی نحیف به‌شمار می‌رود. ولی برای از میان برداشتن این نقایض چه باید کرد؟ این‌ها مسائلی هستند که حل آنها به سال‌ها کار تئوریک و عملی نیازمند است.
کشاورزی پایدار، فرایند یادگیری پویا بر مبنای رعایت اصول و ارزش‌های پذیرفته شده است/ چالش کشاورزی پایدار نحوه استفاده بهتر از منابع بومی است/ سیاست توسعه کشاورزی امری سیستمی و فرابخشی است
گفت‌وگو با دکتر محمدشریف شریف‌زاده، عضو هیأت علمی دانشکده دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان

کشاورزی پایدار، فرایند یادگیری پویا بر مبنای رعایت اصول و ارزش‌های پذیرفته شده است/ چالش کشاورزی پایدار نحوه استفاده بهتر از منابع بومی است/ سیاست توسعه کشاورزی امری سیستمی و فرابخشی است

ساماندهی جریان‌های پژوهش، فناوری و نوآوری به‌عنوان لازمه‌های توسعه کشاورزی پایدار دانش‌بنیان در چارچوب و زمینه گسترده‌ای یعنی توسعه کشاورزی و توسعه ملی ممکن است. در گفت‌وگو با دکتر شریف‌زاده به طرح مفاهیم، رویکردها و سیاست‌های توسعه پایدار کشاورزی پرداخته شد. ضمن بیان مفهوم و نشانگرهای توسعه پایدار کشاورزی، از رویکردهای مختلف و رهیافت‌های عمده کشاورزی سخن به میان آمد. سپس به طرح چالش‌ها و ملزومات توسعه پایدار کشاورزی و سیاستگزاری برای پیشبرد کشاورزی پایدار با رویکردی آینده‌نگر پرداختیم.
راز موفقیت ایرانیان همراهی با طبیعت/ روستاها ذخیره فرهنگی ملت‌ها/ انقلاب سبز شکست خورده است/ بازگشت به واحدهای خانوادگی شعار اصلی فائو است/ چرا سازمان توسعه روستایی در برنامه ششم وارد نشد
برون‌رفت از بحران در گفت‌وگو با دکتر محسن ابراهیم‌پور، پژوهشگر و مدرس دانشگاه خوارزمی

راز موفقیت ایرانیان همراهی با طبیعت/ روستاها ذخیره فرهنگی ملت‌ها/ انقلاب سبز شکست خورده است/ بازگشت به واحدهای خانوادگی شعار اصلی فائو است/ چرا سازمان توسعه روستایی در برنامه ششم وارد نشد

از هنگامی که فائو اعلام کرده که روش‌های منتهی به انقلاب سبز شکست خورده است چند سالی می‌گذرد، ما هنوز چاره‌ای برای برون‌رفت از توسعه نیافتگی بخش روستایی نیندیشیده‌ایم. ازجمله مجلس هم برای بازگشت به کشاورزی خانوادگی و خرد هنوز راهکاری تدوین نکرده است؟ در عین حال هنوز معلوم نیست چرا سازمان توسعه منطقه‌ای را وارد برنامه ششم نکرده‌ایم؟ این در حالی است که کشت متناسب با شرایط چغرافیایی محلی وارد برنامه‌ریزی‌های توسعه و توسعه محلی شده است.
رابطه رشد اقتصادی با مصرف آب چگونه قطع می‌شود؟/ 45 درصد از تولید ناخالص داخلی جهان به واسطه تنش آبی از دست خواهد رفت/ شرایط امروز به مراتب بدتر از جنگ 8 ساله
میزگرد تخصصی آب و اقتصاد با حضور شریعتمدار، کشاورز و تجریشی

رابطه رشد اقتصادی با مصرف آب چگونه قطع می‌شود؟/ 45 درصد از تولید ناخالص داخلی جهان به واسطه تنش آبی از دست خواهد رفت/ شرایط امروز به مراتب بدتر از جنگ 8 ساله

سه کارشناس حوزه آب در یک میزگرد کارشناسی در اتاق ایران به بررسی بحران آب و رابطه آن با رشد اقتصادی و ایجاد اشتغال پرداختند.
ناقوس مرگ خاک در ایران/ خاک خوب رمز تولید محصول و امنیت غذایی/ نابودی 3000 هکتار اراضی کشاورزی در حوالی شش کلان‌شهر کشور/ هفت راهبرد برای دستیابی به خاک سالم
گفت‌وگو با دکتر روزی‌طلب، رئیس سابق مؤسسه تحقیقات خاک و آب و انجمن علوم خاک ایران

ناقوس مرگ خاک در ایران/ خاک خوب رمز تولید محصول و امنیت غذایی/ نابودی 3000 هکتار اراضی کشاورزی در حوالی شش کلان‌شهر کشور/ هفت راهبرد برای دستیابی به خاک سالم

دکتر محمدحسن روزی طلب، دارای دکترای خاک، عضو هیأت علمی و بازنشسته سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، در گفت و گویی تفصیلی با ایانا به زوایای مهمی از فرسایش خاک در کشور ما اشاره کرد.
توان اکولوژیک ناتوان از تغذیه 60 هزار روستا/ مدیریت روستا جایگزین مدیریت توسعه پایدار روستایی/ مدیریت بحران روستایی نداریم/ عدم مطالعه دولت روی تعداد روستاها با توجه به توان اکولوژیک
توان اکولوژیک ایران برای توسعه روستایی در گفت‌وگو با دکتر وحید ریاحی، عضو هیأت علمی دانشگاه خوارزمی

توان اکولوژیک ناتوان از تغذیه 60 هزار روستا/ مدیریت روستا جایگزین مدیریت توسعه پایدار روستایی/ مدیریت بحران روستایی نداریم/ عدم مطالعه دولت روی تعداد روستاها با توجه به توان اکولوژیک

برای توسعه روستایی و کشاورزی به چه تعداد روستا و چه تعداد کشاورز، چه نوع محصول و به چه میزان نیاز داریم؟ آیا بر این اساس به آمایش سرزمین و برنامه توسعه روستایی اقدام کرده‌ایم؟ ولی گویی خلاف دغدغه‌های موجود عمل کرده‌ایم. تا جایی که به جای توجه دادن دهیاران به توسعه روستایی تنها به مدیریت روستایی ترغیب‌شان کردیم.
اطلاعات درباره روستا به دلیل توقف مطالعات در دولت قبل قدیمی است/ حسادت شاه به ارسنجانی و امینی عامل شکست اصلاحات ارضی/ با افزایش قیمت خرید محصولات کشاورزی روستا سامان می‌یافت/ تخریب بزرگ سد سیوند چه بود؟
پول نفت و اصلاحات ارضی در گفت‌وگو با دکتر منصور وثوقی، عضو هیأت علمی دانشگاه تهران

اطلاعات درباره روستا به دلیل توقف مطالعات در دولت قبل قدیمی است/ حسادت شاه به ارسنجانی و امینی عامل شکست اصلاحات ارضی/ با افزایش قیمت خرید محصولات کشاورزی روستا سامان می‌یافت/ تخریب بزرگ سد سیوند چه بود؟

اصلاحات ارضی از اتفاقات مهمی است که در تاریخ ایران روی داده. این اتفاق را از چند بُعد می توان بررسی کرد. عده ای معتقدند که زوال و اضمحلال روستاهای ایران با شروع اصلاحات ارضی بوده. عده ای دیگر معتقدند که اصلاحات ارضی برنامه خوبی بوده اما درست اجرا نشد و عده ای دیگر معتقدند که دوره اول از دوره های سه گانه اصلاحات ارضی خوب بوده و باقی مراحل قطار اصلاحات را از ریل خارج و بسیاری مشکلات دیگر ایجاد کرده است.
الگوی توسعه و چالش‌های کشاورزی چین
در نشست تخصصی مؤسسه عالی آموزش و پژوهش مدیریت و برنامه‌ریزی دفتر ریاست جمهوری عنوان شد:

الگوی توسعه و چالش‌های کشاورزی چین

فعالیت کشاورزی و زندگی روستایی در تاریخ 4500 ساله چین همواره از ارکان اصلی اقتصاد، سیاست، فرهنگ و حیات اجتماعی این کشور بوده است. بسیاری بر این عقیده‌اند که کشاورزی در چین یک شیوه تولید نیست، بلکه یک شیوه معیشت است.
جنگ نرم میان ملت‌ها با ماهیت برندها/ برند، کالای لاکچری نیست/ قیمت‌گذاری اجباری با روح رقابت بیگانه است
رئیس هیأت‌مدیره تعاونی تولیدکنندگان مواد غذایی هم‌صنف در گفت‌وگو با ایانا عنوان کرد:

جنگ نرم میان ملت‌ها با ماهیت برندها/ برند، کالای لاکچری نیست/ قیمت‌گذاری اجباری با روح رقابت بیگانه است

"دولت نه تنها نباید به بحث قیمت‌گذاری ورود کند، بلکه باید از تجارت هم کنار کشیده و تنها به نظارت دقیق، اکتفا کند." این چکیده اصلی سخنان مهدی کریمی‌تفرشی، تولیدکننده موفق صنعت غذا است که اتفاقاً ریاست هیأت‌مدیره تعاونی تولیدکنندگان مواد غذایی هم‌صنف را نیز بر عهده دارد.
جمعیت 15 تا 64 سال در سال 85 به 67 درصد رسید/ مهاجرت‌های شهری به شهری و بین‌المللی افزایش می‌یابد/ خالی شدن ساختار روستا با مهاجرت فرزندان به شهر و فروپاشی خانواده گسترده
تحولات جمعیتی روستاها در گفت‌وگو با دکتر محمدجلال عباسی‌شوازی، استاد گروه جمعیت‌شناسی دانشگاه تهران

جمعیت 15 تا 64 سال در سال 85 به 67 درصد رسید/ مهاجرت‌های شهری به شهری و بین‌المللی افزایش می‌یابد/ خالی شدن ساختار روستا با مهاجرت فرزندان به شهر و فروپاشی خانواده گسترده

تحولات جمعیتی روستاهای کشور، به‌ویژه در چند دهه گذشته نشان از چه می‌کند؟ در دهه 1330 شمسی، حدود 70 درصد جمعیت کشور در نقاط روستایی ساکن بودند، اما درصد بی‌سوادی آنها بالا بود. برعکس، امروزه تنها حدود 30 درصد جمعیت در نقاط روستایی به‌سر می‌برند، اما درصد سواد و تحصیلات آنها بسیار بالاست. پیشرفت و توسعه فرهنگی، بهداشتی و زیربنایی نقاط روستایی به‌ویژه در دوران پس از انقلاب...
برنامه توسعه و طرد اجتماعی روستاییان/ روستاییان و تقلایی برای رسیدن به اندک بهبودی/ تعریف رفاه در شهر و روستا متفاوت نیست/ غذا، سرمایه و کار سه بعد نیازهای مادی روستاییان
فقر روستایی در گفت‌وگو با دکتر محمد زاهدی اصل عضو هیأت علمی دانشگاه علامه طباطبایی

برنامه توسعه و طرد اجتماعی روستاییان/ روستاییان و تقلایی برای رسیدن به اندک بهبودی/ تعریف رفاه در شهر و روستا متفاوت نیست/ غذا، سرمایه و کار سه بعد نیازهای مادی روستاییان

آیا برنامه‌های توسعه نامتناسب با شرایط ایران منجر به طرد اجتماعی روستاییان شده است؟ آیا طرد مذکور انزوا و حتی طرد اقشار فقیرتر از سوی هم روستاییان شده است؟ این وجه از خشونت در میان روستاییان تا چه اندازه منجر به مهاجرت آنان شده است؟ تأمین اجتماعی برای جلوگیری از خشونت فقر در روستاییان تا چه اندازه می‌تواند مؤثر و مفید واقع شود؟ آیا تأمین اجتماعی می‌تواند منجر به یک تجربه خوب از زندگی باشد؟ مسئله اصلی این است که زندگی انسان در کجا بهتر می‌شود یا رو به ضعف می‌گذارد...
نیاز به نگاه موضعی به جای موضوعی در توسعه روستایی/ تا مجهز به علم و خرد جمعی در سه سطح، انجمن‌های علمی، دولت و روستاییان نشویم، همان بهتر که کاری نکنیم
نگاه موضعی به توسعه روستایی در گفت‌وگو با دکتر محمد حاصلی عضو هیأت رئیسه انجمن علمی توسعه روستایی ایران

نیاز به نگاه موضعی به جای موضوعی در توسعه روستایی/ تا مجهز به علم و خرد جمعی در سه سطح، انجمن‌های علمی، دولت و روستاییان نشویم، همان بهتر که کاری نکنیم

تشکیل انجمن‌های علمی در دانشگاه‌ها و مراکز آکادمیک دارای سابقه‌ای بس طولانی است و می‌توان آن را همزاد تأسیس دانشگاه‌ها شمرد. در کشور ما نیز فعالیت انجمن‌های علمی از قبل از دهه چهل آغاز شده است. در کشورهای پیشرفته انجمن‌های علمی یکی از مهم‌ترین کانون‌های علمی و تأثیرگذار بر تولید علم و روند فعالیت‌های علمی محسوب می‌شوند.
مشارکت روستایی کلید موفقیت/ آسیب‌های ممانعت از مشارکت روستاییان در تعیین سرنوشت خود/ روستاییان نمی‌خواهند شهری شوند تنها با تولید کیفی، می‌خواهند امروزشان بهتر از دیروز باشد
مشارکت و توسعه روستایی در گفت‌وگو با دکتر علیرضا محسنی تبریزی، عضو هیأت علمی دانشگاه تهران

مشارکت روستایی کلید موفقیت/ آسیب‌های ممانعت از مشارکت روستاییان در تعیین سرنوشت خود/ روستاییان نمی‌خواهند شهری شوند تنها با تولید کیفی، می‌خواهند امروزشان بهتر از دیروز باشد

جامعه روستایی هرچند جامعه‌ای ایستا تلقی می‌شود، اما مقدمه هر توسعه صنعتی به‌شمار می‌روند. امنیت غذایی ایجاد نمی‌شود مگر اینکه بخش تولید کشاورزی توسط روستاییان سامان یابد. این امر نیاز به احیای سرمایه اجتماعی اعتماد در حوزه برنامه‌ریزی است. به این معنا که دولت برنامه‌های کلان حوزه توسعه روستایی را با مشارکت این بخش باید تهیه کند و انتظار داشته باشد، متناسب با اهداف تعیین‌شده روستاییان خود پیشگام توسعه روستایی و تأمین امنیت غذایی شوند، ولی آیا بدون جلب اعتماد روستاییان چنین اهدافی امکان‌پذیر است؟
شکست توسعه روستایی ناشی از اجرای بدون درک لازم از تناقض‌های مفهومی توسعه پایدار/ به اسم پذیرش
گفت‌وگوی ایانا با دکتر موسی عنبری، دانشیار جامعه‌شناسی دانشگاه تهران

شکست توسعه روستایی ناشی از اجرای بدون درک لازم از تناقض‌های مفهومی توسعه پایدار/ به اسم پذیرش "تنوع" کنار هم گذاشتن مفاهیم متناقض را درست می‌دانیم/ توسعه پایدار یعنی مخلوط کردن آب و روغن

زمانی فوکویاما لیبرال دمکراسی را پایان تاریخ ذکر کرد. این به مثابه آن بود که بگوییم توسعه نیز همان چیزی است که تنها در غرب مؤلفه‌هایش شناخته شده و اجرا می‌شود. اما در حال حاضر ندای توسعه بومی بیش از گذشته به گوش می‌رسد. منادیان این نوع از معتقدند که توسعه پایدار دارای تناقض‌هایی است که حل نشده و اتفاقاً با همین تناقض‌ها توانسته تا این لحظه پایدار بماند.