آزولا چيست؟

ريشه کلمه آزولا يوناني است. آزولا از دو بخش azo و olloyo تشکيل شده است. معناي اين کلمه "در خشکي مردن" است و نام آزولا وابستگي کامل آن را به آب نشان مي دهد.

آزولا سرخس شناور آزادي است که معمولا در آبهاي راکد و آرام نهرها، تالابها و شاليزارها از نواحي معتدل گرفته تا نواحي گرمسيري يافت مي شود. اين گياه با ريشه هاي نازکي که دارد همانند فرشي است که روي سطح آب گسترش پيدا کرده است. برگهاي اين گياه ظريف، کوچک و حساس است و بسته به اينکه در چه مقطعي از زمان رشد باشد، رنگهاي متفاوتي دارد. مثلا هنگامي که گياه در آستانه رشد است، رنگ آن سبز مغز پسته اي است و کم کم رنگ آن تيره مي شود و گاهي قرمز و نقره اي هم مي شود. اين گياه مي تواند در عرض دو تا سه روز به دو برابر حد معمول خود برسد. اين گياه داراي گونه ها و زيرگونه هاي متفاوتي است و بسته به شرايط محيطي، رنگ و اندازه گسترش آن متفاوت است.

پراکنش سريع اين گياه در سراسر دنيا و رشد سريع و تثبيت نيتروژن آن توجه بسياري از محققان را به خود جلب کرده است. زيستگاه اوليه آزولا کاليفورنياي آمريکاست.

موارد مصرف آزولا

موارد مصرف متعددي براي آزولا وجود دارد که هر کدام به صورت مستقيم و غيرمستقيم براي انسان مفيد است که در زير به آن اشاره مي کنيم:

1- کشت برنج: همان طور که مي دانيم برنج يکي از پرمصرف ترين مواد غذايي است و در واقع علت اصلي ورود آزولا به ايران کشت برنج بوده است. استفاده از آزولا براي کشت برنج باعث مي شود که نشای برنج در شاليزار استحکام بيشتري داشته باشد و براي همين نشای کمتري از بين مي رود. با مصرف آزولا وزن خشک خوشه هاي برنج و ميزان پروتیين دانه برنج افزايش پيدا مي کند.

2- کمپوست و کود گياهي: استفاده از آزولا براي توليد کمپوست و کود باعث کاهش مصرف مواد و کودهاي شيميايي مي شود و براي همين ميوه جات و سبزيجات ارگانيک و سالم داريم.

3- غذاي حيوانات: استفاده از آزولا براي علوفه دام و غذاي طيور مناسب است، چون در اين صورت ديگر نيازي به مکملهاي شيميايي و انرژي زا و هرموني نداريم و از اين طريق مواد پروتیيني سالم در اختيار مردم قرار مي گيرد.

4- تغذيه انسان: اين گياه براي تغذيه انسان مفيد است. کاربرد اين گياه در ساير کشورها نشان مي دهد که نه تنها اين گياه براي انسان سمي نيست، بلکه اشکالات گوارشي هم براي انسان ايجاد نمي کند. بتا کاروتن موجود در آزولا از هويج هم بيشتر است. همچنين به خاطر پروتیين بالايي که دارد توجه بسیاری را به خود جلب کرده است. آزولا سرشار از عناصر فسفر، کلسيم، منيزيم و پتاسيم است.

5- تامين انرژي: در کشورهاي آسياي جنوب شرقي از آزولا هنگامي که ديگر نتوان هيچ استفاده مفيدي کرد براي تامين انرژِي استفاده مي کنند و به اين ترتيب با کاربرد بيوگاز در مصرف سوختهاي ديگر صرفه جويي مي شود.

6- ساير موارد: از آزولا استفاده هاي ديگري هم مي شود که اين استفاده ها به گستردگي موارد قبل نيست، مثل استفاده از آزولا به عنوان شاخص بيولوژيک براي تشخيص آلودگي در محيط، تهيه داروهاي ضد سرطان و آلرژي، صنايع بهداشتي و آرايشي و تزيینی، استخرها پارکها و منازل./